Mortgage Interest Rates | Housing | Finance & Capital Markets | Khan Academy - YouTube

Channel: Khan Academy

[0]
Əksər insanın ev alarkən ödəməli olduğu
[2]
pulun bir qismini borc alma ehtiyacı olur.
[5]
Tutaq ki, burada bir evimiz var və
[8]
alış qiyməti $200.000-dır.
[14]
Kapitalım isə $40.000-dir
[18]
$40.000, bu mənim toplam ehtiyat vəsait yığımımdır,
[23]
yəni bununla ilkin ödəniş edəcəm,
[27]
lakin $200.000 əldə etmək üçün yerdə
[29]
qalan məbləği borc almalıyam.
[32]
$160.000 borc alaraq bu balansı əldə edəcəm.
[42]
Ev almaq üçün insanların
[43]
adətən aldığı bu tip borclar ipoteka krediti adlanır.
[45]
İpoteka. İpoteka elə bir borcdur ki, əgər
[49]
bunu ödəyə bilməsən, borclu olduğun şəxs
[52]
evin sahibi olur.
[55]
Başqa cür, bu borclar siz onları ödəyənə
[60]
qədər ev vasitəsilə sığortalanır.
[62]
Borcunuzu ödədiyiniz zaman ev sizindir,
[66]
lakin, necəsə bunu ödəyə bilməsəniz,
[68]
bank evi sizdən alacaqdır,
[70]
bu da girov götürülməsi prosesidir.
[72]
Bu videoda üzərində duracağım hissələr
[74]
adətən görəcə biləcəyiniz ipoteka (girov) krediti tipləri
[76]
və ən azından, bu müxtəlif tiplər haqqında
[79]
ilkin anlayışlar
[81]
olacaqdır.
[84]
Bütün hallarda, tutaq ki,
[87]
bu evi almaq üçün bazardayam və
[89]
$160.000 borc alacağam.
[93]
İstənilən bir maliyyə saytına, və ya
[95]
başlıca axtarış portallarına baxsanız,
[99]
sizə ipoteka faiz dərəcələri veriləcəkdir.
[101]
Buna oxşar bir şey görəcəksiniz.
[103]
Rəqəmləri çox sadə qoymuşam.
[104]
5.25%, 4.18% kimi onluq saylarımız var.
[106]
Anlaşıqlılıq üçün rəqəmləri sadələşdirdim.
[110]
Bunlar görə biləcəyiniz ipoteka tipləridir,
[115]
lakin ipoteka agenti ilə əlaqə saxlasanız,
[117]
onların çoxlu, ekzotik tipləri olacaqdır,
[119]
amma bunlar əsas olanlardır,
[121]
biz da bunlardan danışacağıq.
[122]
Ümid edirəm, bunlar sizdə digər
[124]
tiplər haqqında da fikir yaradır.
[126]
30 illik sabit girov bildirir ki, sizin
[128]
faiz dərəcəniz 30 il üzrə sabitlənmişdir,
[132]
bu illər ərzində borcunuzu ödəyəcəksiniz.
[135]
Bu halda
[139]
gəlin, bunu yazaq, 30 il haqqında düşünək.
[144]
30 illik ipoteka (girov). Baş verəcək olan odur ki,
[149]
sizin aylıq sabit ipoteka dərəcəsi üzrə ödəməniz olacaq.
[152]
Ödəmə ölçüsünü göstərmək üçün kiçik bir,
[158]
bunu niyə etdiyimi indi anlayacaqsınız.
[161]
gəlin, kiçik bir qrafik çəkək.
[163]
Bu blokların hər biri
[165]
sizin aylıq ödəmənizdir;
[167]
bir məbləğ deyək, tutaq ki, $2000.
[168]
Açığı, $160.000 üçün 5% dərəcə ilə
[170]
30 illik ödəmənin tam dəqiq
[173]
riyazi hissəsini düşünməmişəm;
[175]
lakin, asan olsun deyə, gəlin $2000 deyək.
[178]
Bu hündürlüyü, gəlin belə edək.
[182]
Bu, aylıq $2000. $2000.
[190]
Bu birinci ay, ikinci ay $2000,
[196]
ödəyəcəksiniz və s.
[201]
Hər birində 12 ay olmaqla 30 il varsa
[203]
bu, 360-cı aya qədər gedəcəksiniz;
[206]
və bu, sizin sonuncu ödənişiniz olacaqdır.
[209]
360-cı ay 30 ilin son ödəməsidir və
[213]
siz öz borcunuzu ödəmiş olmalı idiniz.
[216]
Maraqlı olan birinci aydır,
[218]
bankdan borc aldığınız ilk ay,
[221]
siz $160.000 borc aldınız, buna müvafiq
[223]
faiz dərəcəsi ödənişiniz olduqca yüksəkdir
[226]
Əksərən ilkin ödənişlər faizlə olur.
[228]
Faizləri bu bənövşəyi rəngdə edirəm.
[231]
Birinci ödəmə.Oh, bu bənövşə deyil. Budur.
[234]
İlk ödəmənin çox hissəsi faiz olacaq.
[238]
Siz öz əsl borcunuzdan bir az ödəyirsiniz;
[241]
bu da sizin əsas ödəmənizdir.
[245]
Deyək ki, bu birinci ay sonunda əsas hissə
[248]
$2,000-dir,rəqəmləri asanlıq üçün seçirəm
[251]
tutaq ki, bu $200 və faiz
[254]
hissəsi də $1,800-dür.
[257]
Mən bunu bu fərziyyələrlə işləməyəcəm.
[261]
Sizin prioritetiniz 160.000 borcunuz yox,
[263]
burada əsas fikir olan,birinci ayı sonunda
[266]
borcunuzun 200-nı ödəməli olmanızdır.
[268]
Birinci ay sonunda borc 160000 olarsa,
[271]
siz 160000-2000 borclu olmayacaqsınız,
[275]
Çünki, bunun 1800-ü faiz olacaqdır.
[278]
$160.000-$200, yəni $159.800 borcunuz var.
[281]
Növbəti il faiz bir az aşağı olacaqdır.
[291]
Bu, bir az aşağı düşəcək və sizin
[295]
hər ay 2000 stabil olan ödəmə prinsipiniz
[297]
öz mövqeyini
[300]
daha da möhkəmləndirəcəkdir.
[302]
Ola bilər ki, bu, gələn ay daha yüksək:
[305]
Ola bilsin, 202$
[307]
Riyazi proses bu cür davam edir;
[310]
onlar ödənişi müəyyən edir və son olaraq
[313]
ödəmniz çox kiçik məbləğli faiz olur,
[315]
az miqdarda faiz ödəməsi edirsiniz və
[319]
son ödənişin böyük qismi əsas olur.
[322]
Bu, bir növ borc üçün istifadə edilməkdir,
[325]
son ödəmədən sonra isə borcunuz ödənilir.
[327]
Bu, 30 il davam edir; 30 illik müddətdir.
[331]
Sabit 15 il də eyni anlayışdır, yalnız bircə
[335]
borcun 30 ilə müvafiq ödəməki əvəzinə
[338]
15 il boyunca ödəyəcəksiniz.
[344]
Bu 360 ay olmaq əvəzinə,
[348]
15 il üçün 180 ay olacaqdır,
[350]
buna görə eyni borc üçün olan ödəmələriniz
[357]
borcunuzu daha tez ödədikcə
[359]
artacaqdır.
[361]
Siz bunu bir neçə aya ödəyirsiniz.
[363]
Aylıq 2.000 yerinə hardasa
[365]
15 il üçün aylıq 2.800.
[367]
Daha tez ödəyirsiniz.
[372]
5/1 DİD vəziyyəti, müxtəlif
[374]
DİD növləri görəcəksiniz,
[377]
indi DİD nə olduğunu izah edəcəm,
[379]
amma 5/1 ən çox bilinəndir.
[380]
Bu dəqiqə izah edirəm.
[383]
DİD - Dəyişkən İpoteka Dərəcəsi deməkdir.
[385]
Dəyişkən
[390]
İpoteka
[394]
Dərəcəsi.
[396]
Gördüyünüz kimi, bu hallarda biz
[397]
sabit sözünü işlətdik, çünki faiz
[400]
dərəcələri sabit idi;
[402]
ödədiyiniz borc məbləği nə qədər olursa
[405]
olsun, növbəti dövr üçün eyni sabit dərəcə olur.
[408]
Bu 30 il üçün sabitləşmiş
[412]
5% dəyişməyəcəkdir.
[415]
15 il üçün 4% sabit dərəcə təyin edirik.
[419]
DİD halında faiz dərəcələri dəyişə bilir.
[422]
Kimsə 5/1 DİD haqqında danışırsa,
[426]
onlar "hibrid" (qarışıq)DİD nəzərdə tutur;
[428]
lakin, dəyişkən ipoteka dərəcələrinin
[431]
arxasındakı məntiq ödənilməli olan balans
[432]
məbləğinin dəyişəcək olmasıdır.
[435]
Bu, müəyyən bir indeksə əsasən dəyişir.
[437]
DİD-in ən tipik növlərindən hibrid DİD;
[439]
hibrid (qarışıq) növüdür.
[443]
Hibrid 2 şeyin qarışığıdır, ya da
[447]
2 şeyin kombinasiyasıdır.
[450]
Hibrid dəyişkən ipoteka dərəcəsi müəyyən
[453]
dövr üçün sabit faiz dərəcələrini bildirir.
[455]
Burada, bu, 5 il üçün sabitlənmişdir,
[458]
sonradan bu dərəcə hər il 1 dəfə
[463]
olmaqla dəyişə bilər.
[467]
Bu, tam olaraq burada sizə deyiləndir.
[470]
Bu dəyişkən ipoteka dərəcəsində
[472]
ödəməniz belə görünə bilər,
[475]
sadə rəqəmlər yazıram, sadəcə necə
[478]
göründüyünü sizə göstərmək üçün.
[481]
Bu 5/1 halında sizin 5 iliniz sabitlənib.
[483]
5 iliniz. Birinci ay belə olacaq.
[488]
İkinci ay bu cür görünəcək.
[493]
5 ilin sonuncu ayı olan
[495]
60-cı aya qədər, hansı ki,
[497]
o da belə görünəcək.
[499]
Birinci, ikinci, bu da 60-cı ay.
[501]
Bu, 5 illik müddətdir.
[504]
5 il ərzində baş verir.
[507]
5 illik zaman ərzində ideya oxşardır.
[509]
Ödəyəcəklərinizin bir hissəsi faiz, qalanı
[513]
isə borcun ödənilməsində
[516]
aid olunacaq.
[520]
Hər ay borcun daha çox hissəsini ödəyərək
[522]
faiz dərəcələrinizin
[524]
daha az hissəsini ödəyəcəksiniz.
[525]
Bir az da böyüdək.
[527]
Qalan borcunuz azaldığı üçün daha az
[528]
faiz dərəcəsi ödəsəniz də, 5 il və ya 60 ay
[533]
ərzində hələ borcunuzu tam ödəməmisiniz.
[536]
Bəlkə də, buradakı faiz dərəcəsi
[542]
bundan daha yüksək olacaqdır.
[547]
Tam dəqiq olmasa da, sizin faiz
[548]
dərəcəniz burada olacaq;
[549]
və borcunuz buradan etibarən ödəniləcək.
[553]
Hibrid dəyişkən fiaz dərəcələri üçün
[558]
bank 5 ildən sonra
[561]
faiz dərəcələrini dəyişdirə bilər.
[563]
Faiz dərəcəsi bir hər kəsin diqqətdə
[566]
saxladığı bir sıra səbəblərlə
[567]
asılılıq təşkil edir.
[570]
Altda yatan bu səbəblər faizi artırır.
[572]
1/5 DİD-də faiz dərəcəsi 3%-dən başlanır.
[576]
Diqqət yetirdiyimiz amillərdən dolayı,
[581]
bu haqda ətraflı danışacağam,
[584]
birdən-birə faiz dərəcələri yüksəlir.
[587]
Deyək ki, onlar birdən birə qalxır,
[590]
bu zaman sizin ödənişiniz də qalxa bilər.
[592]
Ödənişiniz qalxa bilər çünki,
[594]
5/1 arxasındakı ümumi məna hələ də sizin
[596]
ödənişin 30 ildə ödənməsini nəzərdə tutur.
[600]
Onlar, belə deyək ki, 30 illikdirlər.
[603]
Əgər bu borcda ilişib qalsanız,
[607]
əsla yenidən maliyyələşmə etməyə, yəni
[609]
başqa borcla bunu ödəməyə çalışmayın,
[611]
Bu borcda ilişsəniz ödəmək üçün 30 il
[613]
alacaq, amma birinci 5 ildən sonra
[615]
faiz dərəcəsinin miqdarı dəyişə bilər,
[618]
beləliklə də ödənişiniz dəyişər.
[621]
Faiz dərəcəsi birdən qalxarsa,
[624]
61 ay və ya 6 il ərzində daha çox faiz
[628]
ödəməli ola bilərsiniz.
[630]
Gəlin, bu hissəni göy rənglə edək.
[636]
6 illik, 5/1 DİD-dən 7-ci ilə
[641]
qədər faiz dərəcələrini dəyişə bilməzlər,
[644]
beləliklə,7 il sabit məbləğ ödəyəcəksiniz.
[647]
Sonra onlar yenə dərəcəni dəyişə bilərlər.
[650]
Adətən dərəcələrin ildə neçə dəfə, ümumi
[653]
nə qədər dəyişə bilməsi haqqında
[654]
fərziyyələr var; amma bu,bir az risklidir
[656]
çünki siz 6-7 il ərzində ödənişin
[658]
miqdarını bilə bilmərsiniz,
[660]
xüsusən də faizlər belə qalxarsa.
[662]
İndi siz soruşa bilərsiniz ki,5 il sonrakı
[665]
faiz dərəsini nə qərarlaşdırır?
[668]
Onlar adətən bir indeks növü seçirlər.
[672]
Ən bilinənləri, xüsusən də ABŞ-da
[675]
qiymətli kağızlardır;
[678]
dövlətin borc pul alarkən başlıca ödəməli
[682]
olduğu faiz dərəcəsi və adətən bunun
[684]
üzərinə də əlavə faiz gəlir.
[686]
Əgər 10 illik premiya 2% olarsa,
[688]
bank sizin borc sənədlərinizi
[691]
ilk 5 illik sabit dövr üşün saxlaya bilər,
[695]
siz 10 illik xəzinə faiz dərəcəsi,
[697]
və əlavə 1% ödəyə bilərsiniz.
[701]
stabil 3% - i ödəməyə başlayırsınız,
[703]
xəzinədə nə baş verir versin,
[706]
hətta 5%-ə qalxsa da, siz ilk 5 il üçün 3%
[708]
ödəməyə davam edirsiniz,
[709]
lakin, 6-cı ildə, icazə verin,
[712]
burada yazım,
[716]
deyək ki, 6-cı ildə təhlükəsiz
[717]
xəzinə faiz dərəcəsi 4% yüksəlib,
[722]
müqavilə ilə, sonuncu borc sənədinizə görə
[727]
həmin məbləğ + 1% ödəyəcəksiniz.
[729]
İpotekanız daha yüksək, 5% dərəcə ödəmək üçün
[731]
sıfırlanacaqdır.
[735]
Buna baxmayaraq, şanslı ola bilərsiniz.
[738]
Xəzinə faiz dərəcələri enə,
[740]
1% ola bilər və sizin ipoteka dərəcəniz
[742]
1% + 1% təşkil edər,
[744]
yəni, əslində 2% enər.
[747]
Ümumi konsepsiya bir az riskli ola bilər,
[749]
çünki siz ödəmələrin necə olacağı haqqda
[752]
təsəvvürə malik deyilsiniz.
[754]
Çox vaxt, ehtimal olunan faiz dərəcələrinə baxsaq,
[757]
30 illik stabil dərəcə 15 illik, dəyişkən
[761]
faiz dərəcəsindən yüksək olduğunu görərik.
[765]
Bu, ona görədir ki, riskin müxtəlif növləri
[769]
var, amma bank dəyişkən
[772]
faiz dərəcələri üçün ən az,
[774]
30 illik sabit faiz dərəcəsi üçün isə ən çox riski götürür.
[776]
Burada ən böyük risk sizin borcunuzu
[780]
ödəməməyinizdir; bu isə onların
[782]
ilkin ödənişi görmək istəmələrinin
[784]
səbəbidir, onlar evi ala bilərlər
[785]
və ümid edirlər ki, ev ilkin ödəniş məbləğindən çox dəyər itirməyəcək.
[787]
Ancaq bundan da əlavə, burada faiz dərəcəsi riski var.
[789]
Çünki düşünün bank sizə borc pul verəndə nə baş verəcək,
[792]
sizə 5%-lə bir yığın pul verər,
[794]
və faizlər 6%-ə, 7%-ə qalxar,
[797]
bəs 10%-ə qalxarsa nə olacaq?
[800]
Bəs bankın borc pul məbləği
[801]
bankın insanlara borc almaq üçün ödəməli
[804]
olduğu məbləğ 10%-ə çatsa?
[805]
Bu zaman borcunuz itkiyə məruz qalacaq və
[807]
bunun bərpası uzun müddət alacaqdır,
[809]
buna görə də onlar yüksək dərəcələr təyin
[813]
etməklə bu cür risklərin qarşısını alırlar.
[814]
15 illik borc? Daha az risk,
[816]
yəni, daha aşağı faiz dərəcəsi olacaqdır.
[819]
5/1 DİD? Daha aşağı risk.
[821]
Onlar sadəcə 5 il üçün sabitdirlər,
[823]
bundan sonra bu faiz illik olaraq
[825]
üstünlük təşkil edən faiz dərəcsindən asılı olaraq oynayacaq
[828]
Ümidvaram, bu sizdə ipoteka dərəcələri ilə
[831]
bağlı ilkin fikirlər oyadır, lakin belə
[833]
deyilsə, bu video sizin borc götürməniz
[836]
üçün yetərli bir mənbə deyil.
[839]
Bu borclarla əlaqədar ətraflı detalları
[841]
öyrənmək çox vacibdir, ələxsus da,
[843]
çox sayda alış edirsinizsə,
[845]
xüsusi növ borclardan olan
[846]
dəyişkən ipoteka faizli,
[848]
yalnızca faizli və ya ARM
[850]
və digərlərindən istifadə edirsinizsə.