Annette Heuser: The 3 agencies with the power to make or break economies - YouTube

Channel: unknown

[0]
Translator: Eva Hoxha Reviewer: Alma A
[12]
Rreth dy vite me pare,
[14]
po udhetoja me makine ne Gjermani
[16]
dhe ndeza radion.
[19]
Europa ne ate kohe ishte ne mes
[21]
te krizes se Euros
[22]
dhe te gjjithe titujt e lajmeve ishin per vendet Europiane
[27]
te cilat zhvleresoheshin nga agjensite vleresuese
[30]
ne Shtetet e Bashkuara.
[31]
Une degjoja dhe mendoja me vete,
[34]
"Cfare jane keto agjensi vleresuese,
[36]
dhe pse te gjthe jane te merzitur me punen e tyre?"
[39]
Nese do te ishit ulur
[41]
ngjitur me mua ate dite
[43]
dhe do te me thoshit se do tju kushtoja
[45]
vitet e mia te ardhshme mundimit per t'i reformuar ato,
[49]
do t'ju thosha se jeni cmendur.
[53]
Por gjejeni se cfare eshte me te vertete nje cmenduri:
[55]
menyra sesi veprojne keto agjensi.
[58]
Une do te doja t'ju shpjegoj
[59]
jo vetem se pse eshte koha ta ndryshojme kete,
[61]
por edhe sesi mund ta bejme kete.
[64]
Keshtu qe me lejoni t'ju tregoj pak
[66]
se cfare bejne ne te vertete agjensite vleresuese.
[70]
Ashtu sic do te merrnit te lexoni nje reviste per makinat
[72]
perpara se te bleni nje makine te re,
[74]
ose ashtu sic shikoni kritiken e nje produkti
[76]
perpara se te vendosni se cilen lloj te tabletes apo te telefonit te bleni,
[80]
investitoret lexojne vleresimet
[82]
perpara se te vendosin se ne cilin lloj produkti
[85]
jane duke investuar parate e tyre.
[87]
Nje vleresim mund te varioje nga e quajtura AAA,
[90]
qe do te thote qe eshte nje produkt me super-performance
[93]
dhe mund te shkoje poshte nivelit
[96]
ne ate te quajturn BBB-,
[99]
qe do te thote qe eshte nje investim shume riskoz.
[102]
Agjensite vleresuese jane kompani vleresimi.
[105]
Ato jane banka vleresuese.
[106]
Ato gjithashtu vleresojne produkte financiare
[108]
ashtu si famekeqet asetet e kredive hipotekore.
[111]
Por ato gjithashtu mund te vleresojne vende,
[114]
dhe keto vleresime quhen vleresime sovrane,
[116]
dhe une do te doja te fokusohesha ne vecanti
[119]
ne keto vleresime sovrane.
[121]
Dhe mund te them se nderkohe qe ju me degjoni,
[124]
ju po mendoni,
[125]
perse duhet ne te vertete te me interesoje kjo?
[128]
Tregohu i sinqerte.
[129]
Ne te vertete vleresimet ju prekin ju.
[132]
Ata na prekin te gjithe ne.
[134]
Nese nje agjensi vlereson nje vend.
[137]
ne thelb ajo nderhyn dhe vlereson
[140]
borxhet e nje vendi
[142]
dhe aftesine dhe gadishmerine e nje vendi
[144]
per te ripaguar borxhet e tij.
[146]
Keshtu qe nese nje vend merr vleresime renese nga nje agjensi vleresuese,
[149]
vendi duhet te paguaj me shume
[151]
ne menyre qe te marre hua para
[153]
ne tregjet nderkombetare.
[155]
Keshtu qe te prek ty si qytetar dhe si taksapagues,
[157]
sepse ti dhe bashkatdhetaret e tu
[160]
duhet te paguani me shume ne menyre qe te merrni borxh.
[164]
Por nese nje vend nuk mund ta perballoje te paguaje me shume
[166]
sepse ndoshta eshte shume e shtrenjte?
[169]
Ne kete rast vendi ka me pak ne dispozicion
[172]
per sherbime te tjera, si rruget, shkollat, kujdesin shendetesor.
[176]
Dhe kjo eshte arsyeja se pse duhet t'ju interesoje
[178]
sepse vleresimet sovrane na prekin te gjitheve.
[181]
Dhe kjo eshte arsyeja se pse une besoj
[183]
se ato duhet te vleresohen si te mira publike.
[186]
Ato duhet te jene transparente, te arritshme,
[189]
dhe te disponueshme per te gjithe pa asnje kosto.
[193]
Por ja ku eshte situata:
[195]
tregu i agjensive vleresuese eshte i dominuar
[197]
nga tre lojtare dhe vetem nga tre lojtare--
[200]
Standard & Poors, Moody's dhe Fitch --
[203]
dhe ne e dime se kudo ku ka nje perqendrim tregu,
[206]
nuk ka ne te vertete konkurence.
[208]
Nuk ka asnje nxitje per te permisuar
[210]
kualitetin e produkteveve te tua.
[213]
Duhet ta pranojme qe agjensite vleresuese te kreditit kane kontribuar,
[217]
duke e vendosur ekonomine globale ne skaje te rrezikshme,
[220]
dhe akoma s'e kane ndryshuar menyren sesi ato operojne.
[223]
Pika e dyte,
[225]
a do ta blenit nje makine
[227]
vetem me keshillen e shitesit?
[231]
Padyshim jo, apo jo? Kjo do te ishte e papergjegjshme.
[234]
Por ne te vertete kjo eshte ajo qe ndodh
[236]
ne sektorin e agjensive vleresuese cdo dite.
[240]
Klientet e ketyre agjensive vleresuese,
[243]
si vendet apo kompanite,
[246]
po paguajne vete per vleresimet e tyre,
[248]
dhe kjo ne menyre te qarte po krijon
[250]
nje konflikt interesash.
[253]
Pika e trete eshte,
[255]
agjensite vleresuese nuk po na tregojne ne te vertete
[258]
sesi dalin ata ne keto vleresime,
[261]
por ne kete kohe qe jetojme,
[263]
nuk mund te shesesh asnje cokollate
[265]
pa listuar gjithcka qe ajo ka brenda.
[268]
Por per vleresimet, nje element vendimtar i ekonomise sone,
[271]
ne ne te vertete nuk e dime
[273]
se cilet jane te gjithe perberesit e ndryshem.
[276]
Ne po lejojme agjensite vleresuese
[277]
te mos jene transparente per punen e tyre,
[280]
dhe ne duhet ta ndryshojme kete gje.
[282]
Une mendoj se nuk ka asnje dyshim se sektori
[285]
ka nevoje per nje riparim kapital
[286]
jo vetem te nje kufizim te kufijve.
[289]
Une mendoj se eshte koha per nje levizje te guximshme.
[291]
Une mendoj se eshte koha te permisojme sistemin.
[294]
Per kete arsye ne Fondacionin Bertelsmann
[297]
kemi investuar shume kohe dhe perpjekje
[300]
duke menduar per nje alternative per sektorin.
[303]
Dhe kemi zhvilluar modelin e pare
[306]
per nje agjensi vleresuese jofitimprurese per vendet riskoze,
[311]
dhe e quajme ate me akronimet e tij, INCRA.
[316]
INCRA do te beje nje ndryshim
[317]
ne sistemin aktual
[319]
duke shtuar nje lojtar tjeter jofitimprures ne kete miks.
[324]
Do te bazohet ne nje model jofititmprures
[327]
qe do te bazohet ne nje ndihme te qendrueshme.
[331]
Kjo ndihme do te krijoje te ardhura
[333]
qe do te na lejojne te drejtojme operacionin.
[335]
per te vene ne funksionim agjensine vleresuese,
[337]
dhe do te na lejoje ne
[339]
te publikojme vleresimet tona.
[343]
Por kjo nuk eshte mjaftueshem per te krijuar ndryshim, apo jo?
[345]
INCRA gjithashtu do te bazohet
[347]
ne nje strukture qeverisese shume shume te qarte
[350]
qe do te shmange cdo konflikt interesi,
[353]
dhe do te perfshije shume aksionere nga shoqeria.
[358]
INCRA nuk do te jete nje agjensi
[360]
vetem europiane apo amerikane,
[362]
ajo do te jete ne te vertete nderkombetare,
[365]
ne te cilen, ekonomite ne rritje ne vecanti,
[368]
do te kene nje interes, ze dhe prezantim te barabarte.
[373]
Ndryshimi i dyte i madh qe do te bej INCRA
[376]
do te jete ai i bazuar ne vlersimin e riskut per vendet
[379]
ne nje baze treguesish me te gjere.
[382]
Mendo ne kete menyre.
[384]
Nese ne realizojme nje vleresim sovran
[386]
ne thelb ne shohim
[387]
ne token ekonomike te nje vendi,
[390]
ne bazat makroekonomike.
[393]
Por ne gjithashtu duhet te bejme pyetjen,
[395]
cili po e kultivon token ekonomike
[398]
te nje vendi, apo jo?
[400]
Ne te vertete nje vend ka shume kopshtare,
[402]
dhe njeri prej tyre eshte qeveria,
[404]
keshtu qe duhet te bejme pyetjen,
[406]
se si qeveriset nje vend.
[407]
Si manaxhohet ai?
[409]
Kjo eshte arsyeja se pse kemi zhvilluar
[411]
ato qe ne i quajme treguesit progresiv.
[414]
Keto jane indikatore qe te japin ty
[416]
nje te lexuar me te mire
[417]
te zhvillimit ekonomiko-social te nje vendi.
[421]
Shpresoj qe ju te jeni dakort se eshte e rendesishme qe te dini nese
[423]
qeveria juaj eshte e gatshme te investoje ne energjine e rinovueshme dhe edukimin.
[431]
Eshte e rendesishme per ju te dini
[432]
nese qeveria e vendit tuaj
[434]
eshte e gatshme te manaxhoje nje krize,
[436]
nese qeveria eshte me ne fund e afte te implementoje
[439]
reformat qe ka premtuar.
[443]
Per shembull, nese INCRA do te mund te vleresonte
[445]
Afriken e Jugut ne kete moment,
[447]
sigurisht qe ne do te shikonim me shume kujdes
[450]
papunesine e te rinjve ne vend,
[453]
me e larta ne bote.
[455]
Nese mbi 70% e popullsise se vendit
[458]
nen moshen 35 vjec eshte e papunesuar,
[462]
sigurisht qe kjo ka nje impakt shume te madh ne ekonomi
[465]
sot dhe akoma edhe me shume ne te ardhmen.
[469]
Miqte tane tek Moody,
[472]
Standart &Poor's dhe Fitch do te na tregojne
[474]
se duhet gjithashtu ta marrim parasysh kete.
[477]
Por e dini cfare? Ne nuk e dime
[479]
ekzaktesisht sesi ata do e marrin kete parasysh.
[482]
Dhe kjo me drejton ne ndryshimin e trete te madh
[484]
qe INCRA do te bente.
[486]
INCRA jo vetem do t'i publikonte vleresimet e saj
[489]
por gjithashtu do te publikonte treguesit e saj
[492]
dhe metodologjine.
[494]
Keshtu qe ne kontrast me sistemin aktual
[496]
INCRA do te ishte plotesisht transparente.
[500]
Keshtu ne thelb,
[501]
INCRA do t'i ofronte nje alternative
[504]
sistemit aktual te tre agjensive vleresuese me te medha
[507]
duke shtuar nje lojtar te ri jofitimprures ne kete miks
[511]
qe do te rriste konkurencen,
[513]
do te rriste transparencen e sektorit,
[516]
dhe gjithashtu do te rriste kualitetin.
[519]
Mund tju them se vleresimet sovrane
[521]
mund t'ju duken akoma si nje pjese shume e vogel
[524]
e kesaj bote financiare shume komplekse,
[528]
por mund tju them se eshte nje bote shume e rendesishme,
[531]
dhe eshte shume e rendesishme qe te rregullohet,
[533]
sepse vleresimet sovrane na prekin te gjitheve ne,
[536]
dhe ato duhet te adresohen dhe duhet te percaktohen
[540]
si te mira publike.
[541]
Dhe ja pse ne po e testojme modelin tone pikerisht tani,
[544]
dhe perse ne po perpiqemi te zbulojme nese mundemi
[547]
te sjellim sebashku nje grup lojtaresh te afte dhe qe deshirojne
[550]
te sjellin INCRA ne jete.
[553]
Une me te vertete besoj se ndertimi i INCRA
[556]
eshte ne interesin e gjithsecilit,
[558]
dhe se ne kemi mundesine unike pikerisht tani
[562]
te kthejme INCRA ne nje gur themeli
[564]
te nje sistemi financiar me te ri dhe gjitheperfshires.
[569]
Sepse per nje kohe shume te gjate,
[571]
ne i kemi lene lojtaret financiar me vete,
[575]
Eshte koha ti bejme atyre pak shoqeri.
[578]
Ju falemnderit.
[580]
(Duartrokitje)