🔍
How to calculate interquartile range IQR | Data and statistics | 6th grade | Khan Academy - YouTube
Channel: Khan Academy
[0]
Gəlin rüblərarası fərqin
[1]
hesablanmasına aid
çalışmalar həll edək.
[3]
Bu çalışmalar
[5]
"Khan Academy"dən götürülüb.
[7]
İş dəftərimizi açaq.
[9]
Uşaqların nahar çantasında
[10]
olan heyvan fiqurlu peçenyelərin sayı
verilmişdir.
[13]
Ədədləri kiçikdən böyüyə doğru düzün
[16]
və rüblərarası fərqi tapın.
[19]
Misalı birlikdə həll etməzdən əvvəl
cavabı özünüz tapmağa çalışın.
[22]
Gəlin əvvəlcə ədədləri düzgün
[24]
ardıcıllıqda yazaq.
[25]
"Khan Academy"dən götürülmüş
bu tapşırıqda
[28]
ədədlərin üzərinə basıb,
onları sürüşdürməklə
[29]
ardıcıllığı yaza bilərsiniz.
[32]
Gördüyünüz kimi burada
ən kiçik qiymət 4-dür.
[35]
Bu 4-ü yazaq. Daha sonra isə
[38]
digər 4-ü yazırıq.
[40]
Burada 5 var?
[41]
5 yoxdur, amma 6 var.
[43]
Buraya 6, daha sonra 7 yazırıq.
[48]
Burada 8 və ya 9 yoxdur.
[51]
Növbəti ədəd 10-dur.
[54]
Daha sonra 11 və 12 yazılır.
[59]
Burada 13 yoxdur, amma 14 və 15 var.
[66]
Burada ilk olaraq
[67]
medianı tapmalıyıq.
[69]
Median ortadakı ədədə bərabərdir.
[70]
Burada 1, 2, 3, 4, 5,
[73]
6, 7, 8, 9 ədəd var.
[75]
Odur ki, tam ortada yerləşən
sadəcə 1 ədəd var.
[77]
Burada tək sayda ədəd var.
[79]
Odur ki, sağında 4,
[80]
solunda 4 ədəd olan qiymət
[81]
orta qiymətdir.
Burada median 10-a bərabərdir.
[85]
Gördüyünüz kimi 10-un sağında və solunda
4 ədəd var.
[89]
Rüblərarası fərq dedikdə,
[90]
birinci hissənin ortası ilə
[92]
ikinci hissənin ortası arasındakı
[94]
fərq nəzərdə tutulur.
[95]
Bununla yayılma, yəni
[97]
nöqtələrin nə qədər uzaq olduğu ölçülür.
[99]
Gəlin əvvəlcə birinci hissənin
ortasını müəyyənləşdirək.
[101]
Burada mediana əhəmiyyət verilmir.
[103]
Birinci hissədə yerləşən
4 ədədə nəzər salın.
[105]
Burada cüt sayda ədəd olduğundan
[107]
bu 4 ədədin medianını hesablamaq üçün
[110]
ortada yerləşən 2 ədəddən
istifadə edəcəyik.
[113]
Belə ki, tam ortada yerləşən 2 ədədin
[115]
orta qiymətini tapmalıyıq.
[116]
Yəni, 4 və 6-nın orta
qiymətini tapmalıyıq.
[118]
4 və 6-nın orta qiyməti 5-dir.
[120]
Əvvəlcə 4 və 6-nın cəmi tapılır,
[122]
4 + 6 = 10,
[124]
daha sonra alınan cəm 2-ə bölünür.
[126]
Cavabda 5 alınır.
[128]
Birinci hissənin ortası 5-dir.
[131]
Həmin qiymətin burada olduğunu
fərz edin.
[134]
İndi isə eyni üsuldan istifadə edərək
[135]
ikinci hissənin ortasını tapaq.
[136]
Burada 4 ədəd var.
[137]
Ortada yerləşən 2 ədədə nəzər salaq.
[139]
Ortada yerləşən ədədlər 12 və 14-dür.
[142]
12 və 14-ün orta qiyməti
[145]
13-ə bərabərdir.
[147]
12 və 14-ü topladıqda
[150]
cavabda 26 alınır.
Həmin cavabı 2-ə böldükdə 13 alınır.
[153]
Ancaq bunu daha asan üsulla da
tapmaq olar.
[155]
Bildiyiniz kimi 13 12 və 14-ün arasında yerləşir.
[159]
Cavabları tapdıq.
[160]
Birinci hissənin ortası 5,
[162]
ikinci hissənin ortası 13-dür.
[165]
Rüblərarası fərqi hesablamaq üçün
[166]
bu iki qiymətin fərqini tapmalıyıq.
[169]
Belə ki, bu nümunədə rüblərarası fərq
[173]
13 - 5-ə bərabərdir.
[177]
İkinci hissənin orta qiyməti
[178]
çıx birinci hissənin orta qiyməti
[180]
8-ə bərabərdir.
[183]
Başqa bir nümunəyə baxaq.
[185]
Bu çox maraqlıdır.
[187]
Aşağıdakı nöqtəli cədvəldə
[189]
rüblərarası fərqi tapın.
[191]
Burada kolleksiyadakı hər albomda
[194]
neçə mahnı olduğu göstərilib.
[196]
Videonu dayandırıb
misalı həll etməyə çalışın.
[200]
Burada məlumat müxtəlif üsulla təqdim edilib.
[202]
Ancaq burada da ardıcıllıq tərtib edə bilərik.
[204]
Başlayaq.
[205]
Tərkibində 7 mahnı olan bir ədəd
[211]
albom var.
[212]
Buraya 7 yazılır.
[214]
9 mahnılı 2 albom var.
Buraya 2 ədəd 9 yazırıq.
[220]
Gəlin yazaq: 2 ədəd 9.
[223]
10 mahnılı 3 albom.
[225]
Bunları silək.
[227]
10, 10, 10 və 11.
[232]
11 mahnılı 1 albom.
[233]
12 mahnılı 2 albom var.
[236]
Sonda isə gördüyünüz kimi
[239]
tərkibində 14 mahnı olan 1 albom var.
[242]
14.
[243]
Cədvəldə təqdim edilən məlumatı
bu formada yenidən yazdıq.
[246]
Bu albomda 7 mahnı,
[248]
bu albomlarda 9 mahnı var və s.
[251]
Burada qiymətlər müəyyən
ardıcıllıqla yazılıb.
[253]
Ardıcıllığı müəyyən etdikdən sonra
[255]
medianı hesablaya bilərik.
[258]
Burada 1, 2, 3, 4,
[260]
5, 6, 7, 8, 9, 10 ədəd var.
[263]
Ədədlərin sayı cüt olduğundan
medianı tapmaq üçün
[265]
ortada yerləşən 2 ədədin
ortasını hesablamalıyıq.
[268]
Tam ortada yerləşən ədədlər bu 10-lardır.
[272]
Çünki onların solunda və
[274]
sağında 4 ədəd var.
[276]
Onların ortasını tapmaq üçün
o ədədlərin cəmini
[279]
2-ə bölməliyik.
[280]
Cavabda həmin iki qiymətin ortası alınacaq.
[283]
10 və 10 ədədinin ortası
elə 10-a bərabərdir.
[285]
Odur ki, median 10-dur.
[289]
Burada median 10-a bərabərdir.
[292]
Medianı tapmaq üçün ortada yerləşən
[295]
iki ədəddən istifadə etdik.
[296]
Buna görə də 10-lardan birini birinci hissəyə,
[299]
digərini isə ikinci hissəyə yaza bilərik.
[302]
Gəlin hesablayaq.
[304]
Birinci hissədə bu 5 ədəd,
[308]
ikinci hissədə isə bu 5 ədəd olacaq.
[311]
Bu, məntiqə uyğundur. Çünki
tam orta qiymət olduğundan
[313]
birinci hissədə də,
[314]
ikinci hissədə də 5 ədəd var.
[316]
Əvvəlki nümunədə olduğu kimi burada da
[319]
mediana əhəmiyyət verilmir.
[320]
Növbəti addımda isə
[322]
birinci və ikinci hissənin
[324]
medianı tapılmalıdır.
Birinci hissənin
[328]
medianı nəyə bərabərdir?
[329]
Burada 5 ədəd var.
[331]
Ədədlərin sayı tək olduğundan
[332]
tam ortada yerləşən
sadəcə bir ədəd var.
[333]
Həmin ədədin sağında və solunda
2 ədəd var.
[337]
Bu ədədin sağında 2,
solunda 2 ədəd var.
[340]
Deməli, birinci hissənin medianı
[342]
9-a bərabərdir.
[346]
İkinci hissənin medianını tapaq.
[347]
Burada da 1, 2, 3, 4, 5 ədəd var.
[350]
12 tam ortada yerləşir.
[351]
Ondan sağda və solda 2 ədəd var.
[354]
Belə ki, ikinci hissənin medianı 12-dir.
[356]
Rüblərarası fərqi tapmaq üçün
[360]
ikinci hissənin medianı, yəni 12
[361]
çıx birinci hissənin medianı, yəni 9
ifadəsini hesablamalıyıq.
[365]
Cavab 3-ə bərabərdir.
[367]
Bu tapşırığı "Khan Academy"də etsək,
[369]
buraya 3 yaza bilərdik.
Most Recent Videos:
You can go back to the homepage right here: Homepage