🔍
Functions of money | Financial sector | AP Macroeconomics | Khan Academy - YouTube
Channel: Khan Academy
[0]
Hər kəsə salam. Sizinlə Grant-dır
[1]
Beləliklə bu gün sizinlə pulun müxtəlif
[3]
funksiyaları barədə danışmaq istərdim.
[6]
Pulun funksiyaları.
[8]
İndi pul, əlbətdə ki, hər gün istifadə
[9]
etdiyimiz bir şeydir və bir növ bunun
[11]
nə olduğuna dair ümumi bir düşüncəyə
[13]
sahibik, amma geri çəkilib pulun həqiqətən
[14]
nə olduğunu düşünmək maraqlıdır.
[16]
Onu dəyərli edən nədir?
[17]
Onu nə üçün istifadə edirik?
[19]
Niyə tarix boyu bəzi şeyləri pul üçün
[21]
istifadə edə bilirsiniz, insanlar yalnız qızıl
[22]
və gümüşü deyil, duz və ya siqaret kimi şeyləri
[23]
pul kimi istifadə etdilər və bəs niyə başqa
[26]
vasitələr istifadə oluna bilmirlər?
[28]
Və iqtisadçılar ümumiyyətlə pulun funksiyalarını
[31]
və onun bizim üçün etdiyini üç fərqli
[33]
kateqoriyaya bölürlər.
[35]
Lakin bəzən insanlar dördüncünü də əlavə edirlər.
[38]
Bu videoda bu mövzuya toxunmayacağam,
[39]
bu barədə başqa birində danışacağam,
[41]
amma insanların adətən danışdıqları
[42]
üç əsas mövzu var.
[43]
Yəni bir iqtisadçı olsaydınız, pulun
[44]
funksiyaları barədə fəlsəfi düşünürsünüzsə,
[46]
dünyanın pulsuz necə görünücəyi
[48]
barədə də düşünməyə başlamalısınız.
[49]
Pulsuz dünya necə görünər?
[51]
Məsələn, bir vəkil olduğunuzu,
[52]
insanlara hüquqi məsləhət verdiyinizi
[56]
düşünün və bu göstərdiyiniz xidmətdir və
[59]
bu yolla iqtisadiyyata dəyər qatırsınız,
[61]
və ya deyək ki, əşyalarınızı yeniləmək və
[64]
bir kreslo istəyirsiniz, dünyanın fərqli yerlərinə
[67]
gedib və bir kreslo almaq istəyirsiniz.
[69]
Bunun üçün tələb olunan şey,
[71]
stul istehsal edən birini tapmaqdır.
[73]
Orada bir adam tapırsınız və onun cəmiyyətə
[74]
dəyər qatma üsulu stul istehsal etməkdir
[77]
və onun etdiyi şey budur və bu mövzuda
[79]
ixtisaslaşmışdır, o işində çox yaxşıdır.
[81]
İndi əsas məsələ odur ki, onunla ticarət
[84]
və ya hansısa bir formada mübadilə etməlisən,
[86]
lakin pul mövcud deyil.
[88]
Buna mübadilə iqtisadiyyatı deyilir.
[90]
Bunu etmək üçün, hüquq sahəsində ixtisaslaşmağınızın
[91]
təmin etdiyiniz və əlavə dəyər qazandırdığınız
[93]
şey olduğunuzu nəzərə alaraq, onun hüquqi
[95]
xidmətlər istədiyini ümid etməlisiniz.
[99]
Sizin təmin etdiyinizi istəyirsə,
[101]
yəni hüquq xidmətlərini, və bunlar
[103]
doğrudursa, həmçinin sizin yaxşı şansınız
[105]
varsa, bu halda siz ona hüquqi təklif edib
[108]
bir neçə stul mübadilə edə bilərdiniz,
[109]
.
[111]
və nəticədə hər şey qaydasında olardı.
[113]
.
[114]
Əlbətdə ki, bu, xüsusən nə qədər ixtisaslaşdığınızı
[116]
nəzərə alsaq nadir bir hadisədir.
[118]
Və hər ikinizin qarşıdakından
[120]
nəsə istəməyinizin bir adı var
[122]
.
[124]
Buna istəklərin ikiqat təsadüfü deyilir.
[126]
Bu ikiqat təsadüfdür və bunu yazmağa dəyər,
[130]
çünki mübadilə iqtisadiyyatı haqqında danışarkən
[132]
insanlar buna istinad edirlər.
[136]
Mübadilə iqtisadiyyatı dedikdə,
[138]
sadəcə bu cür quruluşdan bəhs etmirik,
[140]
o hər kəsin öz ixtisasına və başqasının
[142]
ehtiyacına görə ticarət etdiyi cəmiyyətin
[144]
miqyasına qədər genişlənir.
[146]
Və pulla dolu bir dünyada bu absurd
[149]
görünür, çünki həqiqətən nə edirsiniz
[151]
edin burada olursunuz və dəyər vermək
[152]
üçün bir yol olaraq kiməsə hüquqi
[155]
xidmət göstərərək hüquqi xidmətlərlə
[157]
təmin edəcəyindən əmin olursunuz.
[159]
amma bu nə istehsal etdiklərindən
[161]
asılı olmayaraq onu istəyən hər kəs üçün olardı,
[163]
beləliklə bunun qarşılığında və müqabilində
[165]
sənə nağd pul verirlər, yalnız pul verirlər,
[168]
sonra istifadə edə biləcəyiniz bir şey,
[170]
hər kəs sizin istəklərinizə uyğun qəbul edir.
[173]
Beləliklə, əgər stul istəyirsinizsə bunun
[176]
müqabilində ona bu xidməti göstərərsiniz
[178]
və stulu əldə edərsiniz.
[182]
Pul bu funksiyanı yerinə yetirdiyi müddətdə,
[185]
ticarət universal olduğu zaman
[188]
bu mübadilə vasitəsi adlanır.
[197]
Və bu o deməkdir ki, nə vaxt bir şey
[200]
dəyişdirmək istəyirsinizsə, bu dünya ilə ticarət
[203]
etmək üçün istifadə etdiyiniz ümumi dəyərdir.
[206]
Ancaq pulun etdiyi tək şey bu deyil.
[207]
Lakin böyük bir hissəsidir,
[208]
hansı ki bütün iqtisadiyyatın mövcud olmasına
[210]
imkan verir və hüquqi xidmətlər kimi bir çox
[211]
sahədə ixtisaslaşmağınıza imkan yaradır.
[213]
Bəs pul başqa nə edir?
[214]
Pulsuz bir dünyada başqa nə etmək çətin olar?
[217]
Deyək ki, bir hüquqşünas olaraq bilirsiniz ki,
[220]
hüquqi xidmətlər istehsal edirsiniz,
[221]
həqiqətən istədiyinizdən bir az daha çox
[223]
istehlak edərək bir növ qənaət edəcəyinizə
[226]
ümid edirsiniz, beləliklə daha sonra
[228]
bir ev ala bilərsiniz və ya övladınızın təhsili
[230]
və ya buna bənzər bir şey ödəyə bilərsiniz.
[231]
Siz əslində dəyəri saxlamağa və qənaət etməyə başlamaq istəyirsiniz.
[234]
Bu mübadilə iqtisadiyyatında
[235]
bir şey tapmaq lazım olacaq,
[237]
çünki pul olmadığı üçün qiymətli
[238]
və dəyərli bir şey tapıb
[240]
saxlamağa başlamalısınız.
[241]
Bəlkə də düşünürsünüz ki,
[243]
kreslolar dəyərini qoruya bilər,
[244]
buna görə onları saxlayacağınıza ümid
[246]
edirsiniz, bəlkə də torpaq və ya başqa bir
[248]
ehtiyat almalı və saxlamalısınız, amma bunu
[250]
edə biləcəyiniz yaxşı bir faktiki vasitə yoxdur.
[251]
Bu halda, ümumiyyətlə pulla etdiyimiz
[253]
bir şey olduğuna görə bu
[254]
yaxşı bir dəyər deposu da adlanır.
[258]
Beləliklə, bu mübadilə vasitəsindən fərqli olaraq
[261]
pulun ikinci istifadəsi dəyər deposu sayılır, çünki
[264]
ticarət etmək üçün bir şeyə ehtiyac duymaq fikri bir növ
[266]
dəyərə qənaət etmək istəyindən tamamilə fərqlidir.
[270]
Və üçüncü funksiya üçün,
[271]
stulların qarşılığında hüquqi xidmətlər
[273]
mübadiləsinə ümid etdiyiniz işə qayıdaq.
[275]
Yəni təfərrüatlarını öyrənməyə
[278]
başladığınız zaman sual verməyə
[279]
başlaya bilərsiniz, əslində bir stul
[283]
neçə saatlıq hüquqi xidmətə bərabərdir?
[285]
Və ya ərzaq mağazasına gedirsiniz,
[287]
bir alma almaq üçün neçə saatlıq
[288]
hüquqi xidmət kifayət edir?
[290]
.
[292]
Və eynisi stul satıcısına da aiddir,
[293]
o bir almaq almaq üçün
[295]
neçə stul təklif etməlidir?
[297]
Və bunun kimi dəyərləri əlaqələndirməyə çalışmaq,
[299]
əgər yalnız bir növ həqiqi vahidiniz
[301]
yoxdursa, hər şeyin dəyərini ölçmək üçün
[303]
istifadə edə biləcəyiniz bir şey yoxdursa
[306]
həqiqətən mürəkkəbləşməyə başlayır.
[308]
Əlbəttə ki, real iqtisadiyyatda,
[310]
olduğunuz yerdən asılı olaraq hər şeyə
[313]
bir dollar dəyəri, ya da avro dəyəri
[315]
və ya peso dəyəri veririk, lakin ona valyutaya,
[317]
işlətdiyin pula uyğun bir dəyər verirsiniz.
[319]
Beləliklə, insanlar pulun dəyər vahidi kimi
[323]
xidmət etdiyini söyləyəcəklər, və bu əsasən
[326]
o deməkdir ki, o sizə başlanğıc sayını verir,
[328]
bir nömrənin mənasını verir, belə deyə
[330]
bilərsiniz ki, bu bir dollara olan dəyərdirsə,
[332]
onda üç dollara olan dəyər nədir?
[333]
Və ya bəlkə bu vəkilin bir saatı yüz dollar
[335]
dəyərindədir və bu stullardan biri
[336]
50 dollar dəyərindədir, beləliklə fərqli
[338]
malların dəyərlərini bu şəkildə
[340]
müqayisə etməyə başlaya bilərsiniz.
[342]
Və əslində bunun olduqca maraqlı olduğunu düşünürəm.
[344]
Bu elə bir şeydir ki,
[345]
sahib olana qədər
[347]
nə qədər dəyərli olduğunu
[349]
bilə bilmərsiniz.
[350]
Və növbəti videoda və ya ikisində,
[351]
Braziliyada konkret tarixi bir hiperinflyasiya hadisəsi
[353]
haqqında danışacağam, əsasən burada baş verənlər
[356]
pulun bu funksiyalarından bir hissəsini itirməsidir
[359]
Və görə bilərsiniz ki, pul bu
[362]
funksiyalara xidmət etməyi dayandırdıqda
[363]
bir cəmiyyət əslində necə çökür.
[365]
Beləliklə, növbəti videoda görüşərik.
Most Recent Videos:
You can go back to the homepage right here: Homepage