🔍
Taxes and perfectly inelastic demand | Microeconomics | Khan Academy - YouTube
Channel: Khan Academy
[0]
Fərqli vəziyyətlərdə vergi yükünü
[2]
kimin daşıyacağı barədə düşünək.
[4]
Bu videoda insulinə diqqət edəcəyik.
[6]
İnsulin maraqlıdır.
[8]
Bu diabet olan insanlarda qan şəkəri miqdarını
[10]
tənzimləmək üçündür, beləliklə, siz təsəvvür
[12]
edə bilərsiniz ki, insanların yaşamaq
[14]
üçün ona ehtiyacı var.
[16]
Demək olar ki,
onlar üçün sonsuz marjinal dəyəri var.
[18]
Buna görə onlar qiymətinin nə qədər
[21]
olmasından asılı olmayaraq,
[22]
daima insulin almağa hazırdırlar.
[24]
Məsələn, insulinin qiyməti bir dollar olsa belə,
[26]
bu şəhərdəki həkimlər kollektiv olaraq bütün diabet
[29]
xəstələrinin ildə 3000 flakona ehtiyac duyduqlarını desələr,
[31]
onlar ildə 3000 flakon alacaqlar.
[33]
Bir flakonun qiyməti 80 dollar olarsa,
[35]
yenə də ildə 3000 şüşə alacaqlar.
[37]
Bu səbəbdən məqbul bir qiymət aralığında
[38]
tələb olunan miqdarda
[41]
bir dəyişiklik yoxdur.
[42]
Beləliklə, bu vəziyyətdə ən azı
[43]
məqbul bir qiymət aralığında
[46]
insulinin tələb əyrisi şaquli olur.
[51]
Aydındır ki, bir flakon üçün 9 milyon dollar
[52]
kimi qiymətlərə qalxsaydıq, birdən-birə
[56]
diabet xəstələrinin bəziləri
[58]
onu əldə edə bilməyəcəkdilər və qəflətən
[59]
əyri artıq şaquli ola bilməyəcəkdi.
[61]
Lakin ən azından məqbul bir qiymət
[63]
aralığında şaquli bir əyrimiz var.
[65]
Beləliklə, buradakı bizim tələb əyrimizdir.
[67]
Bizim tələb əyrimiz budur.
[69]
Elastiklikdən bəhs etdiyimizi
[71]
xatırlayarsınız, bu tamamilə elastik olmayan
[72]
bir tələbdir.
[75]
Qeyri-elastik elastik olan bir tələb.
[80]
Bunu tamamilə elastik olmayan
[81]
bir kərpic
[82]
düşünə bilərik.
[84]
Kərpici nə qədər itələsəniz
və ya çəksəniz də,
[85]
ən azından mənim güc səviyyəmlə,
[88]
kərpici deformasiya edə bilməyəcəksiniz.
[91]
Bu, çox elastik olan bir rezin bantın əksidir
[93]
və ya istifadə etdiyimiz elastiklik tərifi
[95]
barədə düşünə bilərsiniz,
[97]
elastiklik faizə bərabərdir,
[98]
kəmiyyətdəki faiz dəyişikliyi,
[101]
qiymət dəyişikliyi.
[108]
Burada qiyməti səbəblərdən asılı olaraq
[109]
nə qədər dəyişsək də, heç olmasa
[110]
bu qiymət aralığındakı bu əyri boyunca
[113]
insanlar yenə də ildə
[115]
3000 flakon tələb edəcəklər.
[120]
Gəlin burada bir təklif əyrisi çəkək,
[124]
buna bənzər bir
[125]
təklif əyrisi alınacaq,
[127]
Bu təklifdir,
[131]
əgər vergiləriniz yoxdursa,
[133]
bazarda tənzimləmə yoxdursa,
[136]
burada çəkdiklərimə əsaslanaraq
[138]
tarazlıq qiyməti təxminən
[139]
75 dollar məbləğində olur.
[141]
Bu videodan əvvəl bir az araşdırma apardım,
[143]
həqiqətən, bir flakon insulinin bazar
[144]
qiyməti ilə əlaqəli olduğu ortaya çıxdı.
[146]
Tarazlılıq miqdarı, çünki insanların
[149]
ehtiyac duyduğu dəqiq miqdar
[150]
3000 flakondur.
[152]
Tamamilə qeyri-elastik tələbə sahib
[154]
olduğunuz bu vəziyyətdə düşünmək üçün
[156]
bir maraqlı bir fakt var,
[159]
istehsalçı və istehlakçı artıqlığı nədir?
[162]
İstehsalçı artığı onların özləri üçün
[164]
nə qədər çox pul qazandıqlarıdır,
[166]
bunları fürsət dəyəri və ya
[168]
artan marjinal dəyər kimi
[170]
görə bilərsiniz və burada
[172]
dəfələrlə anlaşılmazlıq olacaq,
[173]
bu burada istehsalçı artıqlığıdır.
[174]
Bu mübadilə qiyməti ilə təklif əyrimizə bərabər
[176]
olan qiymətlər arasındakı sahədir.
[178]
Beləliklə, istehsalçı artığı budur.
[180]
İstehsalçı artıqlığı.
[183]
İstehlakçı artıqlığımız işlərin
[185]
bir az maraqlı olduğu yerdir.
[186]
İstehlakçı artıqlığı,
[189]
insanların ödədiklərindən daha çox
[190]
marjinal dəyər əldə etmələridir.
[192]
Ənənəvi olaraq bunun tələb əyrisi ilə qiymət
[194]
arasındakı sahə olduğunu söylədik.
[197]
Ancaq indi birdən-birə bu sahə sonsuzdur.
[201]
Bu sahə sonsuzdur.
[202]
Bu barədə düşünməyin
[204]
bir yolu da odur ki,
[205]
diabet xəstələri insulindən
[207]
sonsuz marjinal fayda əldə edirlər.
[208]
Bu onlara sağlam bir həyat yaşamalarına şərait yaradır.
[210]
Bu onlara sağ qalmağa şərait yaradır.
[212]
Onlar üçün əslində insulin əvəzsizdir.
[214]
Sonsuz istehlakçı artıqlığına sahib olmaq
[217]
maraqlı bir ideyadır.
[219]
Bunun diabet xəstələri üçün çox böyük
[220]
bir şey olduğunu söyləmək mütləq deyil,
[222]
bu həqiqətən onların yaşamağı üçün
[223]
lazım olan bir vasitədir.
[225]
Əgər bu biraz daha elastik olsaydı
[227]
nə baş verərdi?
[229]
Real dünyaya qayıdaq.
[230]
Real dünyada bunlar
[232]
bir az daha bahalaşarsa,
[233]
bəzi diabet xəstələri
[234]
dozaları aşağı salmağa
[235]
və ya buna bənzər şeylər etməyə çalışacaq.
[237]
Gerçək bir dünyada, əyri əslində
[239]
çox cüzi bir elastikliyə sahib ola bilər.
[241]
O hələ də çox dik bir buzaq əmsalına sahib olacaq,
[243]
ancaq əslində bir qədər elastikliyə sahib olacaqdır.
[245]
Təsəvvür edə bilərsiniz ki,
[247]
bunu elə yuxarı qaldırmağa davam etsəm,
[249]
və bu bir nöqtədə ərazini məhdudlaşdıracaq,
[251]
amma bəlkədə, buraya qədər qalxacaq.
[253]
Bəlkə, burada o 2 milyon dollar kimi
[255]
bir şey olsaydı, tələb kəskin şəkildə azalacaqdı,
[257]
amma məhdudlaşacaqdı.
[259]
Ancaq bu, çox, çox, çox böyük bir istehlakçı artıqlığıdır.
[263]
İndi bundan əlavə olaraq,
[264]
düzgün yönləndirilməmiş bir siyasətçi
[265]
insulindən vergi almaq qərarına gəlsə
[266]
nə baş verəcəyini düşünək.
[268]
Tamamilə pis və dəstəkləməyəcəyim
[269]
bir ideyadır, amma gəlin
[270]
yükü kimin üstələnəcəyi barədə düşünək.
[273]
Güman edirəm ki, vergi qoymaq məcburiyyətində
[274]
olsaydınız, bu yükü kimin üstələnəcəyini təsəvvür
[275]
edə bilərdiniz, əslində bunu görəcəyik.
[277]
Bunu təklifimiz və tamamilə qeyri-elastik olan
[278]
tələb əyrimiz vasitəsi ilə düşünəcəyik.
[282]
Ən sonda qəbul edilən bir flakon üçün
[285]
10 dollar vergidir.
[288]
Sadəcə bunu faiz əvəzinə sabit bir məbləğ
[290]
kimi edirəm, beləliklə, qəbul olunan
[291]
təklif qiyməti baxımından
[293]
sabit bir dəyişiklik əldə edirik.
[297]
İstehsalçılara görə əldə etməli olduqları budur.
[299]
3000 flakon istehsal etmələrini istəyirsinizsə,
[301]
onlar 75 dollar almalıdırlar.
[303]
Əgər birinci flakon aydın deyilsə,
[305]
onlar 60 dollar əldə etməlidirlər.
[307]
İstehsalçıların əldə etməsi lazım olan şey vergi əlavə etməkdir,
[310]
yeni bir əyri çəkə bilərik.
[311]
Bunu dəfələrlə etdik.
[313]
İlk flakon üçün istehsalçının 60 dollara ehtiyacı var,
[315]
ancaq vergini də əlavə etdikdə 70 dollar olacaq.
[317]
70 dollar olacaq.
[319]
1000 flakon, görünür ki, belə olacaq, dəqiq bilmirəm,
[321]
60 və ya başqa miqdarın üzərinə vergini
[322]
əlavə edirsiniz, buraya qədər qalxırsınız.
[325]
3000 flakon üçün, istehsalçıya təqribi 75, 76 dollar
[328]
lazımdır, üzərinə 10 dollar əlavə edirsiniz,
[331]
nəticədə 85, 86 dollar edəcək.
[333]
Yeni bir əyri əldə etdik,
[336]
qiyməti istehlakçı baxımından
[339]
istifadə edə bilər və ya
[341]
təklif üstəgəl vergi əyrisi kimi
[343]
görə bilərsiniz.
[346]
Mən bunu təklif üstəgəl vergi əyrisi
[353]
kimi adlandıracağam, bunu oxumaq çətindir,
[354]
amma bildirir ki, vergi buradadır.
[356]
Bu, təklif üstəgəl vergi əyrisidir.
[357]
Bu tamamilə qeyri-elastik
[360]
tələb əyrimizi harada kəsir?
[362]
Təsəvvür edə bilərsiniz, qiymətlər daha yüksək
[363]
olsa da, insanlar hələ ildə təxminən
[366]
3000 flakon almalıdırlar.
[370]
Bu miqdarda kəsişirlər,
[372]
amma indi yeni bir tarazlıq qiyməti var.
[374]
Bizim yeni tarazlıq qiymətimiz 10 dollar yüksəkdir.
[378]
Əgər öncəki 75, 76 dollar idisə, indiki 85, 86 dollardır.
[383]
Buradakı fərq 10 dollardır.
[388]
Gəlin bir neçə şeyi nəzərdən keçirək.
[389]
Bu vəziyyətdə hökumətin əldə edəcəyi
[391]
ümumi gəliri nəzərdən keçirək.
[394]
Ümumi gəlir 10 dollar vurulsun ildə
[396]
3.000 flakon... yəni vurulsun
[400]
3.000 olacaqdır.
[402]
Beləliklə, onlar ildə 30.000 dollar qazanacaqlar.
[408]
Gəlin kimdə daha çox artıqlıq yarandığını düşünək.
[411]
Vergi gəliri,
[413]
buradakı vergi gəliridir.
[415]
Oradakı vergi gəliridir.
[417]
İstehsalçılar hələ də tam olaraq
[418]
eyni istehsalçı artıqlığına sahib olacaqlar,
[420]
buna görə də bütün vergi gəlirləri
[424]
birbaşa istehlakçı artıqlığından çıxdı.
[426]
Burada diqqəti çəkən bir başqa maraqlı şey də odur ki,
[429]
tamamilə qeyri-elastik tələbimiz olduğu üçün,
[431]
hətta siz qiyməti artırsanız belə,
[433]
o tələb olunan miqdarı dəyişməyəcək,
[435]
hansı ki bizdə itki olmayacq,
[437]
çünki bu tamamilə qeyri-elastik idi.
[439]
Əslində eyni miqdarda istehsal edirik,
[441]
beləliklə, bu vəziyyətdə artıqlığı diabet xəstələrindən
[446]
hökumətə köçürməyiniz lazımdır,
[448]
lakin sizin itirilmiş bir artığınız yoxdur,
[450]
çünki itirilmiş bir sahə yoxdur,
[456]
güman edirəm, bunu təklif əyrisi ilə tələb əyrilərinin
[458]
kəsişdiyi yer arasında deyə bilərsiniz.
[463]
Bunu düşünməyin bir başqa yolu da
[465]
qiymət artdıqca kəmiyyət tələbinin azalmamasıdır.
[467]
tələbinin azalmamasıdır.
Most Recent Videos:
You can go back to the homepage right here: Homepage