🔍
Real GDP and nominal GDP | GDP: Measuring national income | Macroeconomics | Khan Academy - YouTube
Channel: Khan Academy
[0]
Deyək ki, yalnız alma satan çox kiçik
[3]
və çox sadələşdirilmiş bir ölkəni araşdırırıq
[8]
və də 1 ildə ÜDM-ni ölçürük.
[12]
ÜDM-ni 1000 dollar olaraq ölçürük.
[16]
Bunların hamısı alma üçün olandır.
[18]
Bilirik ki, bu il almanın qiyməti funt başına
[22]
0.50 dollar idi.
[23]
Bir funta 0.50 dollar yazacağam.
[29]
Deyək ki, bir, hətta iki il
[32]
keçdi, və biz hazırda iki ildə
[34]
ÜDM-ni ölçə bilərik.
[35]
İkinci ildəki 1200 dollar idi.
[40]
Deyək ki, ikinci ildəki almaların qiyməti
[46]
bir funta 0.55 dollardır.
[53]
Demək istədiyim budur ki, ÜDM-ni ölçməyimiz
[57]
ölkənin məhsuldarlığını ölçməyimiz deməkdir.
[60]
Bunu dollar baxımından ölçürük, amma
[62]
buradakı dolların miqdarını önəmsəyirik.
[64]
Bu ölkə daha çox məhsuldar idi?
[67]
Əgər çox məhsuldar olsa idi, nə qədər
[69]
məhsuldar olardı?
[70]
Buradakı ÜDM miqdarlarına baxsaq,
[73]
1000 dollara qarşı 1200 dollar,
[76]
bu o mənanı verir ki,
[79]
1200 dollar 1000 dollardan 20 faiz çoxdur.
[82]
Buradakı rəqəmlərə baxsanız,
[84]
ÜDM-nin 20 faiz artdığını görə bilərsiniz.
[87]
Bəs bu, ölkənin məhsuldarlığının
[89]
dəqiq göstəricisidirmi?
[92]
Bu, həqiqətən, 20 faiz daha çox məhsul istehsal edib?
[95]
Buradakı əsas məsələ qiymətə baxmaqdır.
[97]
Çünki, ÜDM artışı qimət üzündən
[99]
artmış ola bilər.
[101]
Lakin, bu, əslində ölkəni daha məhsuldar etmir.
[103]
Ölkənin alma istehsalı miqdarı artarsa,
[106]
bu əslində, ölkənin toplam
[107]
məhsuldarlığına əlavə edilir.
[110]
İndi isə
[111]
bura bir diaqram çəkim.
[115]
Bu oxda miqdarı yazacağam.
[117]
Bu oxda isə qiyməti qoyacağam.
[119]
Yəni, ilk ildəki ÜDM-ni hesablayanda birinci ildəki almaların
[123]
qiymətini- sadələşdirmək üçün
[126]
sadəcə bu əmtəədən istifadə edirik-
[129]
birinci ildəki almaların miqdarına vurardım.
[132]
Buradakı yaşıl düzbucaqlının sahəsi
[134]
birinci ildəki ÜDM-ni göstərir.
[140]
Və ikinci ildəki ÜDM həmin ildəki qiymət olacaq.
[143]
Biz 0.50 dollardan 0.55-ə qalxırıq.
[145]
İkinci ildəki qiyməti həmin ildəki-
[149]
bir qədər böyümənin olduğunu düşünək-
[151]
miqdara vururuq.
[152]
Beləliklə, ikinci ildəki ÜDM bu
[156]
bütöv düzbucaqlı olacaq.
[158]
Əgər biz ilk və ikinci ildəki ÜDM-lər arasındakı
[160]
fərqi tapsaq, bu sahələr
[162]
arasındakı fərqi tapacağıq.
[163]
Bu da buradakı mavi tonunda boyadığım hissədir.
[166]
Və burada keçdiyimiz rəqəmlərə əsasən
[169]
mavi rənglə boyadığım hissədə-
[172]
birinci və ikinci ildəki ÜDM-lər arasındakı fərqi göstərdiyim
[175]
sahəni mavi rənglə boyamışam-
[177]
200 artım olar.
[181]
Yəni buradaki sahə 200 olardı.
[185]
Bura baxanda,
[186]
bu 200-ü görürsüz, bunun bəzisi
[188]
kəmiyyət artımı ilə əlaqədardır.
[193]
Ancaq bunun çox hissəsi həm də qiymət artımı ilə əlaqədardır.
[197]
Beləliklə, əgər biz həqiqətən ölkənin nə qədər məhsuldar
[201]
olmağına baxsaydıq, ÜDM-ni dollar üzərindən hesablayardıq,
[205]
ikinci ilin ÜDM-sini ÜDM miqdarı kimi
[207]
götürə bilərik, lakin birinci ilin qiymətləri
[209]
ilə nəzərə alaq.
[211]
Yəni, ikinci ilin kəmiyyətini birinci
[213]
ilin qiyməti ilə vursaydıq,
[219]
belə bir düzbucaqlımız olardı.
[224]
Onda bu və birinci il arasında olan fərq ÜDM-nin
[226]
sadəcə miqdara bağlı olan artışını
[232]
göstərərdi.
[233]
Biz də bunu axtarırdıq.
[234]
Toplam məhsuldarlığı axtarırdıq.
[236]
Birinci ÜDM haqqında düşünəndə
[237]
deyirik ki, ölkə nə qədər məhsuldar ola bilər?
[240]
Bunu burdakı ədədlərlə edə bilərik.
[245]
İkinci ildəki istehsal miqdarı üçün
[246]
ikinci ildəki ÜDM-ni
[248]
qiymətə böləcəyik.
[251]
Bütöv mavi düzbucaqlının bu sahəsini
[254]
qiymətə bölməklə kəmiyyəti ala bilərik.
[257]
1200-ü 0.55-ə bölsək-
[261]
tez kalkulyatorumu çıxardım.
[264]
Demək, əgər 1200-ü 0.55-ə bölsək,
[271]
ikinci ildəki almaların miqdarını alarıq.
[275]
Təxminən 2,182-i alarıq.
[278]
Deməli, bu, 2,182-dir.
[280]
İkinci ildəki miqdar 2,182 funtdur.
[288]
Bu buna bərabərdir.
[289]
Onda bunu qiymətə vura bilərəm.
[291]
Bu isə miqdardır.
[292]
Bu, 2,182 funtdur.
[294]
Onda bunu da birinci ildəki
[297]
qiymətə vuraram.
[298]
Bunun hasilini tapacağam-
[300]
P1 funt başına 0.55 dollardır.
[307]
Bu isə mənə- yenə kalkulyatordan istifadə edim,
[310]
bunu əslində beynimdə hesablaya bilərəm-
[311]
0.5 verir.
[313]
Və mən 1,090 alıram.
[314]
Yuvarlaşdırsaq, 1,091 alarıq.
[317]
Onda bu 1,091-ə bərabərdir.
[321]
Bu çox maraqlı ədəddir.
[323]
Bunu ikinci ilin ÜDM-si kimi götürə bilərik.
[333]
Bunu ildə qiymətlərə görə və ya artan qiymətə görə
[341]
yazacağam.
[343]
Və ya birinci ildəki qiymətləri də deyə bilərsiniz.
[350]
Bunu əlverişli tərəfi isə
[353]
qiymətlər sabit qalsaydı,
[355]
ÜDM əldə edərdi.
[358]
Əgər qiymətlər artmasaydı, bizim ÜDM
[360]
1091-ə çatmış olardı.
[361]
1091 burda çəhrayı ilə çəkdiyim sahədir.
[364]
Əgər qiymətlər sabit qalsaydı,
[367]
ÜDM-də artım 91 dollar olardı, 200 dollar yox.
[374]
Buradakı sahə isə-
[376]
bunu da rəngləyim,
[377]
narıncı rəngdə edim-
[379]
gerçək artımdır,
[382]
əgər qiymətlər artsaydı, bu 91 dollar olardı.
[385]
Biz ÜDM-in 1000 dollarından 1091 dollarına keçərdik.
[390]
Buradakı sahə 91 dollardır,
[391]
hansı ki bunu real artım adlandırırıq.
[397]
Bu, həqiqətən məhsuldarlığı ölçür.
[399]
İndi bu sizə bir neçə idealar
[401]
təqdim edə bilər.
[403]
Buradakı idea hazırkı ilin qiyməti ilə ÜDM
[407]
hesablamaq idi.
[408]
Demək, bu, ÜDM-nin ikinci ildə dollarla ölçülməsi idi.
[410]
Bu ikinci ilin qiymətləri ilə
[413]
olan ÜDM-dir.
[414]
Onda biz bunu ikinci ilin nominal ÜDM-i adlandıra bilərik.
[420]
Nominal adla olandır.
[422]
Bu sözdə bu ilin qiymətlərindəki ÜDM-dir.
[424]
Bu bizim məhsuldarlığımızın
[427]
nə qədər artdığını
[430]
real müqayisə
[433]
etməyimizə imkan verir.
[435]
Bizim məhsuldarlığımız 9% artdı.
[437]
Biz 9% daha çox alma istehsal etdik.
[440]
Bunu real ÜDM adlandırırıq.
[445]
Çünki bu sizə həqiqi məhsuldarlığı təqdim edir.
[448]
Qiymət artımlarını çıxarmağa çalışır.
[450]
Gələcəkdə görəcəyimiz üzrə və ya bəlkə də bunu
[452]
giriş kursunda görmərik, lakin tətbiqdə dəqiq
[455]
ölçünü hesablamaq çətindir-
[457]
bu, sadə iqtisadiyyat idi, hansı ki, sadəcə bir məhsulumuz
[460]
var idi.
[462]
Lakin çox məhsulunuz varsa,-
[465]
həqiqi iqtisadiyyatda qazilyonlarla məhsul var-
[467]
qiymətlər eləcə də kəmiyyətlər tənzimlənmiş olur,
[469]
bunu qiymət üçün tənzimləmək asan deyil.
[473]
Ancaq milli gəlir hesablarını idarə edən insanlar
[477]
bunu etməyə çalışırlar.
[478]
Beləliklə də, həqiqi artımın nə qədər olduğunu anlayırlar.
Most Recent Videos:
You can go back to the homepage right here: Homepage