🔍
Minimum wage and price floors | Microeconomics | Khan Academy - YouTube
Channel: Khan Academy
[0]
Gəlin biraz işçi bazarı haqda danışaq.
[2]
Bütün bu videolarda, biz ya
[4]
vahidlərin icarəsi ya da insanların işə götürülməsi haqqında danışdıq,
[6]
bunlar nəhəng sadələşdirmələrdir, lakin
[9]
biz bu üsulla edirik ki, bəzi təməl ideyaları
[12]
məruz qaldığımız mikroiqtisadiyyat
[14]
sorğularına tətbiq edək, biz bu təməl
[16]
anlayışları həqiqi dünyada tətbiq edək.
[19]
Bizim nəhəng sadələşdirmələr etdiyimizi
[20]
bilməyiniz vacibdir və çox zaman real
[23]
məsələdə daha qarışıq və nüanslı ola bilər,
[26]
lakin bu bizə düşünməyə imkan verir.
[28]
Bu bacarıqsız işçi bazarıdır, yəni bu işlər üçün
[30]
xüsusi təlim və təcrübə tələb olunmur.
[34]
Şaquli ox onların saatbaşı aldığı maaşdır.
[36]
Bu özlüyündə, əməyin qiymətidir.
[38]
Buradakı kiçik boşluq göstərir ki, mən sıfırda başladım,
[41]
lakin sonra mən 5-ə, 6-ya, 7-ə hoppandım.
[43]
Buradaki isə əməyin miqdarıdır.
[45]
Biz bunu aylıq milyonlarla saat
[47]
çərçivəsində ölçürük.
[48]
Yenidən, bizim burada kiçik boşluğumuz var, biz
[50]
20 milyon saata, 21 milyon saata hoppana bilərik.
[54]
Bunu anlamağınız vacibdir ki, biz işçi
[56]
bazarında tələb haqda düşünəndə,
[59]
biz individual müştərilər haqda danışmırıq,
[61]
biz işverənlər haqqında danışırıq.
[63]
Bir çox hallarda, tələb individual
[64]
müştərilərdən gəlir, lakin indi
[66]
tələb işverənlərdən gəlir.
[67]
Bunlar isə bu işçi qüvvəsini alan insanlardır.
[70]
Təklif isə korporasiyalardan gəlmir.
[72]
Təklif işçi qüvvəsini təmin edən insanlardan gəlir,
[75]
aha, indi isə bu individual işçilərdən gəlir.
[78]
İndi isə bu individual işçilərdən gəlir.
[81]
Tutaq ki, bu bazar heç tənzimlənmədən
[84]
yaranır, odur ki, onun təbii
[87]
tarazlıq qiyməti və ya maaşı var
[94]
saata 6 $ və təchiz olunmuş işçi qüvvəsinin tarazlıq
[98]
miqdarı, bu da ayda 22 milyon saat edir.
[104]
Tutaq ki, bu fərzi şəhərdə hökümət və ya
[107]
ölkə deyir ki, "Bilirsən nə var?
[109]
" 6 $ çox aşağı maaşdır.
[112]
"Biz insanların saatda 6 $- la necə yaxşı
[115]
yaşadığını xəyal etməkdə çətinlik çəkirik."
[117]
Onlar deyir ki, burada göstərdiyim çox azdır.
[119]
Hökümət bunu bəyənmir və bəlkə də, onların
[121]
səsverənlərindən bir çoxu bu qədər maaş alır,
[123]
onlar deyir ki, "Hey, bilirsən nə var?
[125]
" Biz bəzi yaxşı niyyətli islahatlar keçirəcəyik.
[127]
"Biz minimum maaşı keçəcəyik.
[130]
"Biz qanun qəbul edəcəyik, minimum əmək haqqı,
[133]
"məsələn, hər hansı işverən saatına ən azı 7 $ verməyə məcburdur."
[138]
Saatda 7 $.
[140]
Ən azı saatda 7 $ olmalıdır, odur ki, bu
[142]
döşəmə qiymətidir.
[146]
Bu bazardakı minimum qiymətdir.
[149]
Biz icarə kontrolu haqda danışarkən,
[150]
o tavan qiyməti idi.
[152]
O, icarə üçün maksimum qiymət idi,
[153]
indi isə bu əmək üçün minimum qiymətdir.
[157]
Döşəmə qiyməti, bu minimum qiymət,
[160]
həqiqi klirinq qiymətindən yuxarı olduğuna görə,
[162]
bu bazarda təhrifə yol açacaq.
[163]
Bizim döşəmə qiymətimiz, 7 $-dır.
[167]
Buradakı isə minimum əmək haqqımızdır.
[172]
Burada nə baş verəcək?
[174]
Əgər işlərin tələb tərəfinə baxsaq,
[176]
işverənlər deyəcək, "Vov!
[177]
" Əgər indi mən saata 7 $ verməliyəmsə,
[181]
" mən ancaq 21 milyon saat əməyə imkan edə bilərəm."
[184]
Onlar deyəcək " mənim indi imkanım
[186]
"21 milyon saat əməyə çatır," ama işçilər tərəfdən baxsaq,
[192]
onlar deyəcək, "Aha, indi mən saatda 7 $ qazana bilirəmsə,
[199]
" onda daha çox insan işləməyə könüllü olacaq."
[201]
Və ya bir individual deyə bilər,
[203]
"Əgər mən həftədə 40 saat işləyib 6 $ qazanırdımsa,
[206]
"Əgər saatda 7 $ qazanıramsa, mən onda
[208]
"həftədə 45 saat işləməyə razıyam."
[209]
Və ya çəpərdə bir tələbə ola bilər,
[211]
deyir ki, "Vov!
[212]
"İndi maaşlar elə qalxıb ki, məni
[214]
"işləməyə təhrik edə bildi."
[215]
Ola bilər ki, kimsə təqaüdə çıxıb və indi,
[217]
və 6$ təqaüddən qayıtmaq üçün bəs deyildi,
[220]
7 $ isə bəs edir.
[221]
Bəlkə evdə oturan bir valideyn deyir ki, indi 7$
[224]
təqaüddən çıxmaq üçün kifayət məbləğdir
[225]
və ya artıq evdə oturmamaq üçün.
[229]
Əmək, təchiz olunmuş əmək miqdarı,
[232]
saat baxımından artacaq.
[234]
Saatda 7 $, insanlar bu qədərini təchiz
[238]
eləməyə könüllü olacaqlar, lakin buradakı
[242]
situasiyada nə baş verəcək?
[245]
Bu situasiyada burada çoxlu
[246]
işləmək istəyən insanlar olacaq, lakin
[248]
bu qədər iş üçün ancaq tələb var.
[250]
Burada, bu əməyin artıq təchizatı olacaq.
[255]
Bu haqda başqa cür düşünək, burada
[256]
ancaq 21 milyon insan üçün iş var, indi 23
[261]
milyon insan işləmək istəyir.
[262]
Burada 2 milyon insan,
[264]
klassik təriflə işsiz olacaq,
[267]
o insanlar ki, iş axtarır,
[268]
lakin tapa bilmir.
[270]
Yenidən, bu tamamilə sadələşdirmədir,
[272]
çünki bu halda, mənim
[274]
gördüyümə əsaslanaraq,
[276]
sizin heçbir işsizliyin olmazdı və biz
[278]
hamımız bilirik ki, iqtisadiyyat maksimum
[280]
dərəcədə uğuldayanda belə və heçbir islahat olmadıqda,
[283]
burada müəyyən işsizlik olur, bazardakı fraksiyalara görə,
[285]
insanlar təsadüfi olaraq işlərindən çıxır və ya
[288]
yeni işlər axtarır, odur ki, siz bunu az qala
[291]
ifrat işsizlik kimi görə bilərsiniz.
[292]
Və ya siz bunu çox sadələşdirilmiş model
[293]
kimi görə bilərsiniz və ideal dünyada siz
[296]
sıfıra yaxın işsizlik əldə edə bilərsiniz.
[297]
İndi daha çox insan iş axtarır,
[300]
çünki maaşlar artıq yoxdu, lakin daha az
[302]
iş var, çünki işverənlər daha çox ödəməyə məcburdular.
[306]
Əgər biz bütün bu ehtimalları modeldə etsək
[307]
və siz nə qədər az iş olduğunu demək istəsəz,
[310]
çünki bu, aydındır ki, biz daha çox insanın iş
[312]
axtarmağından danışırıq, çünki qavranılan
[314]
maaşlar qalxıb.
[315]
Mütləq səviyyədə, bu xətti tələb və təklif
[319]
əyrisinə istinad edərək əvvəl 22 milyon
[321]
iş üçün tələb var idi və bu
[324]
tələb miqdarı idi və həmçinin təchiz
[326]
miqdarı idi, indi isə bu
[328]
cəmi 21 milyondur.
[330]
Bu modelə istinadən,
[332]
1 milyon daha az iş imkanı olacaq.
[338]
Əgər bunu artıqlıq baxımından düşünsək.
[341]
Minimum əmək haqqıdan əvvəl, bütün
[345]
artıqlıq buradakı bütün sahə idi.
[348]
Bütün bu sahə tələb əyrisindən aşağı və
[351]
təklif əyrisindən yuxarı olan sahədir.
[353]
Bütün bu sahə cəmi artıqlıq idi və
[355]
o istehlak artıqlığı ilə istehsal
[358]
artıqlığı arasında bölünürdü.
[360]
Buradakı, qiymət və təklif əyrisi
[362]
arasındakı istehsal artıqlığı idi.
[365]
İstehsal artıqlığı, əmək istehsalçılarını
[367]
və individual işçiləri yadınıza salın.
[369]
Bu yuxarıdaki mənfəət və fürsət dəyərinin
[371]
olduğu sahədir ki, bunu işçilər götürürdü
[374]
və mən bu sahəni tünd ağ və ya ağ
[377]
rənglə edirəm və istehlak artıqlığı
[380]
və ya işverən artıqlığı burada o dəyər idi
[383]
ki, işverənlər ödəməli olduqları qiymətdən
[388]
daha yuxarısını alırdılar.
[390]
İndi, bu situasiyada minimum əmək haqqı,
[393]
indi bu sabit qiymətdir, bu tələb olunan
[397]
əməyin miqdarıdır.
[399]
İndi itirdiyin, itirdiyimiz artıqlıq,
[402]
buradakı miqdardır.
[407]
Biz bu sahəni asanlıqla həll edə bilərik.
[409]
Baxaq, buradakı hündürlük ayda 1 milyon
[413]
saatdır, odur ki, bu 1 milyon olacaq.
[418]
Eləcə 1 yazacam, biz onları milyon olaraq yadda saxlayacayıq.
[421]
Bu hündürlük vurulsun bu, saata 2 $ edir.
[429]
1 yarım dəfə.
[430]
Əgər biz bunları vursaq, biz ücbucağın
[432]
sahəsi üçün bütün bu düzbucaqlını alırıq, biz 1 yarıma vururuq.
[437]
Bu bizə tam olaraq 1 verir və saatda
[441]
vahidlər və dollarlar vurulsun ayda milyon saatlar,
[445]
bizə ayda milyonlarla dolları verir.
[447]
Bu ayda 1 milyon $ artıqlığa çevrilir,
[455]
mənfəət, bu islahata görə bazarda
[461]
itirilmiş bu mənfəət,
[465]
əgər bütün bunları bu modeldə düşünsən.
[468]
Son videoda danışdığımız kimi,
[470]
ayda 1 milyon $ cəmiyyət itkimiz var.
[476]
İndi, burada hamı itirmir.
[478]
Çünki qiymət burada sabit olduğundan,
[484]
ayda 21 milyon saat işləyən birinci insanların,
[490]
onların istehsal artıqlığı indi artıb,
[493]
çünki onların gəlirləri ilə fürsət dəyəri
[495]
arasındakı boşluq indi artıb.
[498]
İşləri olan şanslılar üçün, o
[501]
işçilərin indi daha yüksək artıqlığı var,
[505]
lakin tələb tərəfdə olan işverənlər üçün
[509]
isə, ilk 21 milyon saat əməyə iş verənlər
[514]
üçün, onların daha az istehlak artıqlığı
[521]
və ya tələb artıqlığı var.
[523]
İlk 21 milyon vahid əmək üçün, keksi
[530]
işverənlər və işçilər arasında yenidən paylamaq,
[534]
lakin onda maaşı qaldırdığından,
[538]
bu, ümumi tələbi azaltmaqdır, ona görə də,
[541]
əgər bu modelə inanırsınızsa, burada
[543]
bəzi iş dağıntıları baş tutur.
Most Recent Videos:
You can go back to the homepage right here: Homepage