🔍
Marginal cost & differential calculus | Applications of derivatives | AP Calculus AB | Khan Academy - YouTube
Channel: Khan Academy
[0]
Deyək ki, biz bir fabrika
işlədirik və
[2]
əməliyyatlarla bağlı araşdırma aparırıq.
[4]
Araşdırma nəticəsində
həftəlik olaraq xərclərin
[7]
istehsala nəzərən necə
dəyişdiyini öyrənirik.
[12]
Gəlin bunu qrafiklə
təsvir edək.
[15]
Bu xərci göstərəcəyimiz ox,
[17]
xərc oxudur.
[19]
Bu isə istehsal olunan malın
miqdarını göstərən oxdur,
[22]
buna da m deyək,
[27]
yəni miqdar oxu.
[29]
Funksiyamız isə bu
şəkildə olacaq.
[35]
Ağlabatan görünür, çünki heç nə
[36]
istehsal etməsək belə, müəyyən
qədər sabit bir xərcimiz var.
[39]
Məsələn, fabrikanın
icarə xərcləri
[41]
və ya işçilərin
maaşı və s.
[44]
Tutaq ki, həftəlik sabit
xərcimiz 1000 AZN-dir.
[49]
Və istehsalın miqdarı artdıqca,
xərclər də artacaq.
[52]
Yəni, məsələn, 100 ədəd
mal istehsal etsək,
[56]
xərcimiz 1300 AZN-ə yüksələcək.
[61]
Daha artıq istehsal etdikcə,
xərcdəki artımın
[63]
getdikcə sürətləndiyini
görürük.
[66]
İqtisadiyyat videolarında
xərc funksiyalarını
[70]
daha ətraflı araşdırırıq,
lakin bu
[71]
cəbr videosunda isə bu
funksiyanın törəməsinin
[75]
nə olduğunu göstərmək
istəyirəm.
[77]
X-in m-ə nəzərən törəməsi
nəyi ifadə edir?
[82]
Bunu, x ştrix m
kimi də yaza bilərik.
[86]
Bunu vizual
olaraq düşünsək,
[89]
törəməyə toxunanın
bucaq
[91]
əmsalı kimi
baxa bilərik.
[94]
Məsələn, m 100-ə
bərabər olanda
[96]
toxunan bu şəkildə olacaq.
[97]
Toxunanın bucaq əmsalını
x ştrix və ya
[104]
x ştrix 100 kimi yaza bilərik.
[108]
Bəs bu bucaq əmsalı
nə mənaya gəlir?
[109]
Bucaq əmsalı xərcdəki
dəyişimin istehsalın
[117]
miqdarındakı dəyişimə nisbətidir.
[119]
Və bu da toxunanın
bucaq əmsalıdır.
[121]
Bunu cəbrlə ilk tanış olduğumuz
vaxtlarda öyrənmişdik.
[123]
İstehsalın miqdarındakı
çox kiçik
[126]
dəyişikliklərdə,
miqdar sıfıra
[127]
yaxınlaşdıqca bunun
limitini alırıq
[130]
və ani dəyişikliyi tapırıq.
[133]
Ani dəyişikliyi,
istehsalın miqdarına
[137]
nəzərən xərclərin
marjinal
[140]
dəyişməsi kimi
düşünə bilərik.
[145]
Yəni, istehsalın miqdarındakı
hər hansı artımın
[148]
bir ədəd malın
istehsalındakı xərcin
[151]
artımına nə qədər təsiri olacaq?
[152]
Göründüyü kimi,
xərc funksiyasının
[154]
bucaq əmsalı sabit deyil.
[156]
Əgər xərc funksiyamız
düzülmüş olsa,
[158]
sabit bir bucaq əmsalımız olardı.
[160]
Toxunan xətt
əslində xərc
[161]
funksiyası olardı.
[163]
Amma burada
dəyişdiyini görürük.
[165]
Yəni, malın buradakı
istehsal xərci,
[169]
buradakı istehsal xərcindən
daha az olacaq.
[172]
Bucaq əmsalımız yuxarı qalxır.
[174]
Belə düşünün, məsələn,
[175]
istehsal zamanı nadir
tapılan bir xammaldan
[177]
istifadə edirik.
[178]
Bu xammaldan
istifadə etdikcə
[179]
tapmaq daha da çətinləşəcək.
[181]
Beləliklə də məhsulun
bazar qiyməti qalxacaq.
[184]
Soruşa bilərsiniz ki bəs,
[186]
niyə xərclərin marjinal
[192]
dəyişmə sürəti
[193]
bu qədər vacibdir?
[199]
Çünki istehsalı nə vaxt
[201]
dayandıracağımızı bilməliyik.
[205]
Deyək ki, xammalımız portağaldır.
[207]
Əgər bilsək ki, 1 litr portağal şirəsini
istehsal etmək 5 AZN-ə başa gələcək
[211]
və onu 6 AZN-ə sata biləcəyik,
onda istehsala davam edərik.
[214]
Amma əgər həddindən artıq
[216]
portağal şirəsi
istehsal etdik
[217]
və yerli bazardakı
portağal
[219]
xammalımız bitdisə,
xaricdən xammal
[220]
idxal etmək məcburiyyətində
qalırıq.
[223]
Bununla da, artıq bir
litr portağal şirəsinin
[229]
istehsal xərci
10 AZN olur.
[232]
Onu 6 AZN-dən daha baha
qiymətə sata bilməyəcəyimizə
[234]
görə artıq istehsal etməyin
heç bir mənası qalmır.
[238]
İqtisadiyyata əsasən, məhsulun
miqdarına nəzərən xərclərinin
[242]
dəyişməsini modelləşdirsək və
onun törəməsini alsaq,
[248]
marjinal dəyər almış olarıq.
[251]
Bu, hər bir artan mala
görə xərclərin
[253]
artma dərəcəsidir.
[257]
Təbii ki, başqa oxşar hallar da var.
[260]
Əgər mənfəəti istehsalın funksiyası
kimi modelləşdirsək və
[263]
onun törəməsini alsaq, marjinal
mənfəəti əldə edərik
[265]
və ya gəliri modelləşdirsək,
marjinal gəliri əldə edərik.
[272]
Başqa sözlə, miqdarı və girişi
[274]
artırdıqca funksiyamız
[276]
nə qədər artır.
Most Recent Videos:
You can go back to the homepage right here: Homepage