🔍
Corporations and limited liability | Taxes | Finance & Capital Markets | Khan Academy - YouTube
Channel: Khan Academy
[0]
Hər birimiz şirkətlərlə ünsiyyətdə oluruq.
[4]
Şirkətdə işləyə və ya
[6]
onlardan məhsul ala bilərsiniz.
[9]
Ola bilsin ki, bir şirkətin
[11]
səhmlərinə sahibsiniz.
[13]
Yəni nə olduğunu bilirik, amma
[15]
bu anlayışı videoda daha da dəqiqləşdirib
[17]
və şirkətlərin ümumən niyə
[20]
mövcud olduğunu izah edəcəyəm.
[23]
Təxmin edə biləcəyiniz kimi
[25]
şirkət bir növ hüquqi şəxsdir.
[28]
O elə bil hüquqi şəxsdir ki,
[34]
insan kimi davrana bilər.
[38]
hərəkəti dırnaq içində yazdım, məlumdur ki
[41]
insanın edə bildiyi fərqli hərəkətlər var.
[44]
İnsan gülə bilir.
[45]
Şirkətin edə biləcəkləri müzakirə edə bilərəm.
[49]
Hərəkət dedikdə, hüquqi nəzərdə tutulur.
[51]
Bir şirkət digəri ya da insanı məhkəməyə
[53]
verə bilər, ya da başqa bir şirkət
[55]
və ya insan tərəfindən məhkəməyə verilər.
[57]
Şirkət insan kimi bir şeyə sahib ola bilər.
[61]
Bir şirkət digərinə və ya insana borclu
[65]
ola bilər, bu səbəbdən "hərəkət" deyirəm.
[67]
İnsan kimi hoppana yaxud gülə bilməz.
[71]
Yaxşı, bu başqa bir video üçün
[73]
fəlsəfi müzakirə ola bilər.
[75]
Amma istəyirəm ki, şirkətin nə olduğundan
[77]
çox niyə var olduğuna fokuslanaq.
[81]
Yaxşı, bir şirkətin var oluş səbəbi nədir?
[83]
Məncə, bunun 2 səbəbi var.
[85]
İlki və həqiqətən ən böyüyü
[87]
məhdud məsuliyyətdir.
[89]
Fantastik söz kimi görünür,
[91]
amma nümunələrdə də görəcəyimiz kimi
[93]
çox da fantastik deyil.
[96]
Beləliklə məhdud məsuliyyət və
[99]
köçürülə bilən səhm mülkiyyəti mövcuddur.
[101]
Səhm mülkiyyəti.
[104]
Qeyd etmək istəyirəm ki, çoxunuzun bildiyi kimi
[106]
adətən birdən çox insan şirkətə sahib olur
[108]
və onlar səhmləri ticarət edə biləcəkləri
[110]
insanlara köçürürlər.
[111]
Amma daha çox məhdud məsuliyyətə
[113]
fokuslanmaq istəyirəm. Çünki bir insan
[115]
belə tək şirkəti idarə edə bilər.
[118]
Məhdud məsuliyyətə görə
[120]
bu hələ də mümkündür.
[122]
Bunu anlamaq üçün bir nümunə verim.
[125]
Deyək ki, bir insan var,
[129]
adı Bill olsun.
[131]
Onun aktivləri burdadır və
[136]
onun bir evi var.
[139]
O evin dəyəri $500.000dir.
[144]
Onun çox yaxşı bir maşını da var hansı ki,
[149]
qiyməti 100...
[151]
bir maşın üçün çox olar.
[153]
Deyək ki, maşının qiyməti
[155]
$50.000dir və çox yaxşıdır.
[159]
Bəzi investisiyaları var, bəzi
[161]
investisiya mülkləri yaxud bəzi səhmlər.
[164]
Onların da dəyəri digər bir $500.000dir.
[169]
O şəhərdə ətrafa baxır və görür ki,
[171]
ətrafda maşın sürə biləcək
[173]
çox insan var. Əlavə pul qazanmaq
[175]
üçün o taksi yaxud
[176]
maşın xidməti biznesinə başlamaq istəyir.
[179]
O şirkət qurmaq niyətində olmadan
[181]
oraya gedir və bir maşın alır,
[185]
buna taksi deyək, üstəgəl lisenziyalar.
[189]
Taksi+lisensiya.
[192]
Bunlar təsəvvür edəcəyinizdən
[195]
daha bahadır.
[196]
Gələn dəfə taksidən istifadə edərkən
[198]
soruşarsınız, bir maşın qiymətindən çoxdur
[201]
hansı ki, $20.000 və ya $30.000dır
[203]
altı rəqəmə yaxındır.
[204]
Deyək bu ona $80.000ə başa gəldi və
[208]
ən azından ilk il üçün
[211]
$1.000 xərclədi.
[213]
O sığortaya,məsuliyyət sığortasına
[215]
$1.000 xərclədir. Dərk edir ki,
[218]
"Hey, bəlkə, ola bilər ki, "
[219]
" pis bir şey baş versin.
[221]
ola bilər ki kimisə vurum və məhkəməyə
[223]
verilim. Məsuliyyət sığortası istəyirəm."
[226]
Beləcə, bu məsuliyyət sığortasıdır,
[228]
Hər hansı halda bir şey baş verdikdə
[230]
deyək ki, qanunən dəyəri $100.000dir
[234]
O deyir "bilirsiniz, mən necə..."
[236]
bəlkə də o biraz optimistdir və düşünür ki
[239]
heç kim onu dəyəri
[240]
$100.000dən artıq olaraq məhkəməyə verməz.
[243]
Beləliklə, bu $100.000lik siyasətdir.
[249]
Beləcə o işə başlıyır,
[252]
insanları mənzilə çatdırır və
[254]
bir gün qəzayla birinin ayağını əzir və
[258]
indi ayağı əzilmiş insan
[261]
dünyaca məşhur futbol oyunçusudur.
[265]
O, oyunçunun bütün
[268]
karyerasını məhv etdim.
[272]
Amerika xaricində baxırsınızsa
[274]
onda bu
[277]
futbolçudur (soccer).
[280]
Hər halda əlimizdə bu oyunçu var.
[282]
Onun ayağı əzilib. O Billi
[287]
taksinin sahibi kimi məhkəməyə verir.
[291]
Və məhkəmə... gəlin yazaq.
[294]
Billə $1.000.000 cəza verir.
[302]
$1.000.000 çünki karyerasını məhv edib.
[305]
Əslində isə daha çoxuna layiq idi,
[308]
dünyaca məşhur oyunçu olduğuna görə.
[310]
Məhkəmədə ona deyilir:
[312]
" Baxın ayağını əzmisiniz,
[314]
Siz tam olaraq etinasız
[316]
hərəkət etmisiniz"
[317]
"Çox daha tez dayandırmalıydınız
[318]
Ayaq tamam əzilib"
[319]
Bu oyunçunun istəyinə görə
[322]
Bill əsas olaraq
[325]
$1,000,000i tamalilə ödəməlidir.
[327]
Beləliklə, Bill evini satmalıdır.
[329]
Maşınına gəldikdə isə
[331]
onu satmalı deyil, çünki
[332]
investisiyaları var, onu sataraq
[334]
ya evini ya da investisiyadan yaxud
[337]
evdən gələn gəliri oyunçuya verməlidir.
[340]
Beləcə, Bill maşını və taksiylə qalır
[344]
bundan başqa heç nə, taksi biznesi isə
[348]
Bill üçün yaxşıya getmir. Bu onun
[350]
portfelinin kiçik hissəsidir.
[351]
O bundan çox da gəlir əldə edə bilməmişdi,
[354]
bu onu həqiqətən təmizlədi.
[356]
Billin indi etməli olduğu şey isə
[359]
ayrı bir şirkət qurmaqdır.
[363]
Adı isə, Maşın xidməti, MMC
[373]
Kifayət qədər pul köçürməsi ilə, taksi,
[376]
lisenziyalar, və sığorta hüquqi müəssisə,
[378]
şirkət tərəfindən götürülür.
[381]
Burda, taksi+lisenziyalar...
[386]
o $80.000 köçürməlidir.
[388]
Və şirkət bunu öz
[391]
adına alır. Unutmayın,
[392]
insan kimi davranır.
[393]
O bəzi şeyləri öz adına ala bilər.
[395]
Taksinin sahibi Bill yox onun şirkətidir.
[399]
O həmçinin $100.000lik sığortanı götürür.
[404]
İnsanlar düşünə bilər ki, bu maşın
[406]
biznesində hamıya uyğun məbləğdir.
[408]
Ən azı $100,000 olmalıdır.
[410]
Gerçəkdə bu çox daha böyük məbləğdir,
[412]
O bu qanun üçün $1,000 xərcləyib və
[415]
unutmayaq, bu məsuliyyət sığortasınındır.
[418]
Gəlin eyni situasiyanı canlandıraq.
[421]
Taksi yenə də oyunçunun ayağına sürür,
[423]
onun ayağı zədələnir,
[425]
futbol oynaya bilməyəcək deyə taksi sahibini
[428]
$1,000,000 dəyərində məhkəməyə verir.
[430]
Amma indi sahib Bill deyil,
[433]
Billin maşın xidmətidir.
[435]
Beləcə, onun maşın xidməti ittiham edilir.
[439]
Daha da aydınlaşdıraq.
[440]
Reallıqda taksi, lisenziyalar və
[443]
sığorta Billin aktivlərinə daxil deyil.
[446]
O artıq 100% olaraq Billin
[452]
Maşın Xidmətinə məxsusdur. Beləcə,
[458]
aktiv artıq səhmlərdir, 100% sahiblikdə
[461]
amma o ayrı bir şirkətdir.
[464]
İndi, futbolçu taksi xidmətini
[466]
$1,000,000 üçün məhkəməyə verir.
[468]
Məhkəmə haqlı olaraq deyir:
[469]
" Bu insana $1,000,000 borclusunuz.
[471]
Onun karyerasını məhv etdiniz."
[473]
Bədbəxt oyunçu və düşünürəm ki,
[475]
xoşbəxt Bill, burda tərəf tutmayım.
[477]
Bu sadəcə hadisələrin necə olduğu
[479]
və məhdud məsuliyyətliliyin nə olduğudur,
[481]
İndi bu maşın xidməti
[485]
əlindəki aktivləri $80,000ə satar,
[487]
və onlar sığortadan
[491]
$100,000 əldə edə bilərlər.
[494]
Şirkətin edə biləcəyi o insana
[496]
$180,000 vermək və
[501]
iflas etməkdir.
[504]
Beləliklə, şirkət iflasını elan edəcək.
[506]
Tamam iflas olacaq.
[509]
Yəni Billin borclu olduğu bu şeylər,
[512]
bu maşın xidməti, orjinalda o kitabına
[514]
$81,000 dəyərində yazılıydı, digər hər şey
[518]
artıq $0 dəyərindədir.
[519]
Şirkətin dəyəri 0-dır. Amma futbolçu
[523]
başqa bir şeyin ardınca gedə bilməz.
[526]
Niyə belə olduğunu
[527]
gələcəkdə müzakirə edəcəyik.
[529]
Əgər yetərli sığortası olmasaydı
[531]
yaxud o buna şəxsi həyatının
[532]
biznesi kimi davransaydı.
[534]
Əgər maşın xidmətinin özünün bank hesabı
[536]
olmasayd yaxud kapitallaşdırılsaydı,
[538]
içində yetərli pul olmasaydı,
[540]
Məhkəmə futbolçuya izn verə ya da
[544]
"korporativ örtüyü deşmək" kimi olaraq
[547]
fantastik olsa da şirkət sahiblərinin
[549]
arxasınca getməyi deyərdi.
[551]
Amma bu şirkət kapitallaşdırıldığı müddət
[554]
və bu rəqəmləri özüm qoydum
[555]
futbolçu şirkətin arxasınca gedə bilməz.
[560]
Görürük ki, Billin məsuliyyəti məhdud idi.
[564]
O məhdudlaşdırılmış məsuliyyət idi.
[566]
Maşın xidmətini idarə etdiyi
[567]
və həqiqi təşkilatda sığorta və pul
[570]
kifayət qədər olduqda
[572]
ən çox itirə bilərdi.
[574]
Düzgün bir şəkildə işlədikdə
[577]
itirəcəyi ən çox şey təşkilatın dəyəridir.
[581]
Əgər təşkilat birini vursa ya da
[583]
ayağını zədələsə və o da
[585]
düzgün idarə etdiyi üçün
[588]
aktivlərinin qalanına dəyə bilməzlər.
[590]
Bu məhdud məsuliyyət üçün insanın
[592]
şirkətinin olmasının bir nömrəli səbəbidir.
Most Recent Videos:
You can go back to the homepage right here: Homepage