🔍
Common and systematic naming: iso-, sec-, and tert- prefixes | Organic chemistry | Khan Academy - YouTube
Channel: Khan Academy
[0]
Gəlin baxaq görək butiltsiklopentan
üçün molekulyar
[3]
quruluş ala bilirikmi.
[11]
Əvvəlki bir neçə videodakı kimi bunu
[13]
ayırırıq, -ane şəkilçisi var, deməli bu
bir alkandır, hamısı
[18]
birqat rabitiədir.
[20]
Birqat rabitələr.
[25]
Bu, pentandır, deməli, bizdə əsas zəncirdə
yaxud onurğada
[29]
beş karbonumuz var.
[31]
Beş karbondur və tsiklopentandır,
yəni beş karbon
[35]
zənciridir.
[37]
Onun beş karbondan ibarət zənciri
onurğasıdır və sonra beş karbon
[42]
zəncirində butil qrupumuz var.
[45]
İndi deyə bilərsiniz ki, Sal,
[46]
hansı karbona əlavə edim?
[47]
Qapalı zəncir olanda sizin zəncirinizdə
sadəcə
[50]
bir qrupunuz var, fərq etmir.
[52]
Qoyun nə demək istədiyimi göstərim.
[53]
Gəlin beş karbonlu qapalı zəncir çəkək.
[55]
Gəlin tsiklopentan çəkək.
[57]
Bu, pentaqondur, bir, iki, üç, dörd,
[62]
beş və bu, qapalı zəncirdir, onları
əlaqələndirə bilərik.
[64]
Bir, iki, üç, dörd, beş.
[67]
İndi butil qrupunu hara yazmağımızın
fərqi yoxdur.
[69]
Hər tərəfdən simmetrikdir.
[71]
Bizim sadəcə qapalı zəncirimiz var və
o, bir nöqtədə butil qrupuna
[73]
birləşib.
[74]
Biz bir qrup əlavə edəndə haradan
başlamağın fərqi yoxdur.
[76]
Bu karbonlardan hər hansı birini
götürüb butil qrupunu
[78]
əlavə edə bilərik.
[79]
İndi önbaxış kimi -but şəkilçisi
yadınızdadırsa
[84]
metil, etil, propil, yaxud -met,
[88]
-et, -prop, -but.
[89]
Bu, dörd karbonludur.
[91]
Bu, dörd karbonlu alkil qrupudur.
[95]
Qoyun onu buraya əlavə edim.
[97]
Mən bunu tsikllopentan zəncirinin
ətrafındakı istənilən
[99]
karbona əlavə edə bilərəm.
[100]
Bunu buraya əlavə edirəmsə
dörd karbonum
[102]
olacaq.
[103]
Bir, iki, üç, dörd.
[108]
Bu, butil hissəsidir.
[111]
Sonra qoyun bunu bağlayım.
[113]
Siz onu buraya çəkmək istəyə bilərsiniz.
[116]
Əslində bu, düz olacaq.
[117]
Bu, butiltsiklopentandır.
[120]
Amma problem çıxa bilər.
[122]
Burada butili tsiklopentanın birinci
karbonuna
[127]
bağladım.
[129]
Asanlıqla onu belə də edə bilərdim.
[136]
Sadə şəkildə belə də edə bilərdim,
[141]
qoyun butili yenidən çəkim,
bir, iki, üç, dörd karbon.
[147]
Yenə bu, butildir, amma tsiklopentanın
birinci karbonuna
[150]
birləşmək əvəzinə bəlkə də buraya
[154]
birləşə bilər.
[157]
Qoyun bunu sarı ilə edim.
[159]
Bəlkə də buraya birləşib.
[162]
Elə görünür ki, butiltsiklopentan da
[165]
ola bilər.
[167]
Elə görünür ki, bizim butil qrupumuz
var.
[169]
Bu, butil qrupudur.
[170]
Buraya butil qrupu çəkdim və
buraya da butil
[174]
qrupu çəkdim.
[176]
Amma bunlar əslində iki müxtəlif
quruluşlu
[179]
molekuldur.
[180]
Burada birinci karbona dəyirəm.
[181]
Burada da ikinci karbona dəyirəm.
[183]
İndi bunu fərqləndirməyin iki yolu var.
[186]
Biri adi, digəri də sistematik adlandırma
ilə.
[190]
Qoyun bu ikisini fərqləndirim.
[192]
Adi adlandırmada bu, biraz iş tələb
edə bilər
[195]
və əslində üzvi maddələrin
adlandırılmasında
[199]
ən çətin hissəsidir.
[202]
Sistematik əsasən çətindir, amma
buna sistematik
[205]
şəkildə yanaşmaqdan asandır.
[207]
Bu, adidir, bu da sistematik.
[215]
Bunu etməyin adi üsulu odur ki,
əgər butiltsiklopentan
[218]
deyirsinizsə bu, o deməkdir ki,
[222]
birinciyə bağlayırsınız, ya da baxış
şəklinizdən asılı olaraq
[224]
zəncirin sonuncu karbonuna.
[225]
Buradakı butiltsiklopentandır.
[227]
Buradakı sadəcə butiltsiklopentan deyil.
[231]
Edə biləcəyiniz şey tsiklopentan zəncirini
[234]
götürməkdir, bu, tamamilə tsiklopentandır.
[238]
Qoyun biraz yer açım.
[241]
Bu, tsiklopentan olacaq.
[246]
Və onun butil qrupu var, bizim butil
qrupumuz var,
[251]
amma biz birinci karbona
[257]
bağlanmamışıq.
[258]
Biz başqa iki karbona birləşən karbona
[260]
birləşmişik.
[261]
Biz bunu
[262]
sek-butiltsiklopentan adlandırırıq, yəni
bu, -sekdir.
[269]
Burada hər şeyi əllə edirəm.
[271]
Bunu kitabda görsəniz -sek italik
[274]
yazılacaq, yaxud bəzən də
[278]
s-butiltsiklopentan kimi.
[288]
Bu -sek o deməkdir ki, biz başqa iki
karbona birləşən
[291]
karbona birləşmişik.
[293]
Siz butil qrupuna baxıb deyirsiniz ki,
bu karbonlardan
[295]
hansı başqa iki karbona birləşib?
[296]
Ya bu, ya da bu.
[297]
Buna ya da buna birləşməyinizdən
asılı
[299]
olmayaraq düşünsəniz əslində
eyni
[302]
molekulyar quruluşdadılrar.
[304]
Buna birləşəndə belə
[306]
edirsiniz.
[307]
Amma burada sadəcə adi adlandırmadan
[309]
istifadə etsək necə?
[310]
Bəs buna bənzəsə necə?
[313]
Burada tsiklopentanımız var və bizim,
məncə
[318]
bunu bir butil qrupu adlandıra bilərik.
[319]
Onun dörd karbonu var, amma deyək ki,
[323]
dörd karbon buna bənzəyir.
[325]
Burada dörd karbon var, bir, iki,
[330]
üç, dörd karbon və biz buradakına
[336]
birləşmişik.
[337]
Dörd karbonlu zəncirin hər hansı ucuna
birləşəndə
[342]
və başqa ucundan budaqlananda biraz
[346]
qarışıq görünür, bu, beş, ya da altı
karbondan
[350]
aşağı alkil qruplarına aiddir, izobutil
qrupu adlandırırıq.
[355]
Qoyun bunu yazım.
[356]
Buradakı sek-butildir, yaxud s-butil
[362]
qısa olaraq.
[364]
Buradakı isə izo-butildir,
[371]
əslində bir izo-butil qrupu.
[377]
İndi bizi maraqlandıran son şey
belə butil
[378]
qrupları ilə işləməkdir.
[384]
Qoyun çəkim.
[386]
Siz bu şəkildə dörd karbon da çəkə
bilərdiniz.
[388]
Sizin bir, iki, üç, dörd karbonunuz var.
[390]
Bir, iki, üç, dörd karbon və buraya
birləşmisiniz.
[394]
İndi buradakı qrup-bu birləşmələr
[398]
üçün sistematik adlandırmanın daha
[399]
asan olduğunu görəcəksiniz.
[401]
Buradakı qrup, bu karbona
[404]
birləşib və bu karbona da başqa
[405]
iki karbon, deməli, sek-butildir.
[409]
Üç karbona birləşəndə o, t-butildir,
[412]
yaxud üçlü-butil, yəni burada üçlü-butil
qrupu var, bəzən
[420]
də t-butil adlanır.
[422]
Və mən istəyirəm ki, buradakı
[423]
fərqi anlayasınız.
[424]
Adi adlandırmanı demək və tələffüz
etmək daha asandır,
[427]
amma bəzən çətin ola bilər.
[428]
Bu, sadəcə butildir, yəni onu
[431]
butiltsiklopentan adlandıra bilərsiniz.
[433]
Bu, sek-butildir, çünki bu başqa
[436]
iki karbona birləşib.
[437]
Sek də buradan gəlir.
[441]
Bəzən də s-butil olacaq.
[442]
Bu, sek-butiltsiklopentan adlandırıla
bilər, yaxud
[447]
s-butiltsiklopentan.
[449]
Belə, çünki biz budaqlanan hissədən
uzağa
[452]
birləşmişik, hələ də butil qrupudur, çünki
[455]
dörd karbon var.
[456]
Amma buraya birləşdiyi üçün bu,
izo-butildir, yəni bu,
[459]
izo-butiltsiklopentandır.
[461]
Son olaraq birləşdiyimiz karbon da başqa
[464]
karbona birləşdiyi üçün bir, iki, üç
başqa karbona o,
[468]
üçlü-butil, yaxud t-butil qrupudur.
[470]
Bu, t-butiltsiklopentandır.
[474]
Bu da adi adlandırmadır.
[475]
Bəlkə də sistematik olanı
aydınlaşdırmalıyam,
[477]
buradan aydındır ki, etdiyimiz hər şey
adi
[481]
adlandırmaya aiddir.
[484]
Qoyun bunu yazım.
[485]
Onları yenidən yazmaq çətin deyil,
çünki bunlarla
[488]
nə qədər tanış olsanız, o qədər
yaxşıdır.
[490]
Bu, sadəcə butiltsiklopentandır.
[498]
Bu, s-, yaxud sek-butiltsiklopentandır.
[506]
Bu da izo-butiltsiklopentandır.
[517]
Ekrandan kənara çıxdım.
[518]
Son olaraq bu, üçlü-butildir, yaxud
[521]
t-butiltsiklopentan.
[525]
İndi dedim ki, bunlar adi
adlandırmadır.
[528]
Sistematik adlandırma nədir?
[530]
Sistematikdə bu, hələ də
butiltsiklopentandır.
[534]
Qoyun bunu yazım.
[535]
Sistematik, bu hələ də
[541]
butiltsiklopentandır, bu da məntiqlidir.
[542]
Açıq şəkildə bu, tsiklopentandır.
[545]
Butil qrupudur.
[548]
Amma sistematik adlandırmada
etməyə çalışdığımız şey
[551]
buradakı qrupu normal zəncir
kimi
[556]
adlandırmaqdır, amma biz sona -il
əlavə etməliyik.
[559]
Buna baxsanız biz sadəcə birləşdirdiyimiz
[562]
zənciri nəzərə alırıq.
[566]
Biz buraya birləşdirdik, deməli, ən uzun
zəncir buradan
[570]
və buradandır.
[573]
Əgər ona belə baxsanız, elə görünür ki,
sizdə
[575]
bir, iki, üç karbonunuz var və bir karbon
başlanğıca
[579]
birləşib.
[580]
Buradakı kiçik qrup sistematik
adlandırılıb,
[583]
bir, iki, üç.
[585]
Üç karbon var və -prop şəkilçisini
götürürük, deməli biz
[589]
-propa baxırıq və hamısı bir qrup olacaq,
[592]
yəni propil qrupu.
[594]
Bu, propil qrupudur, amma onda metil var,
xatırladım ki, -met
[599]
bir karbon üçündür.
[600]
Birinci karbona metil qrupu birləşib.
[603]
Deməli, bu, 1-metilpropildir.
[611]
İndi bu, qrupu göstərir.
[615]
1-metilpropil bu hissədir.
[618]
O, bunu təsvir edir.
[621]
İndi bütün birləşməni təsvir etmək
[625]
üçün bunu mötərizəyə qoyursunuz, bu,
[627]
sistematik adlandırmadır.
[629]
1-metil, buraya l yazıram.
[633]
Qoyun eyni rəngdə yazım.
[634]
1-metil, çünki birləşdiyi yerdən
[638]
başlayırsınız.
[639]
1-metil, burada birinci karbonda metil
qrupunuz
[643]
var.
[644]
O, propil zənciridir.
[645]
Bir, iki, üç, propil və sonra tsiklopentan
deyə
[648]
bilərsiniz.
[654]
Bu, onun sistematik adı idi.
[656]
İndi buna baxsanız adi adlandırma
[659]
izo-butildir, indi hara birləşdirdiyimizə
[661]
baxaq.
[663]
Biz bir, iki, üç karbona birləşdirmişik.
[667]
Yenidən eyni bir, iki, üç karbonu edirəm.
[671]
Yenə bu, propildir.
[675]
-Prop üç deməkdir, amma metil qrupu da
[679]
bir, iki, ikinci karbona birləşib.
[683]
Yəni bu, 2-metildir.
[686]
Qoyun biraz yer açım.
[688]
Bu, 2-metildir.
[691]
Bu qrupu təsvir edir.
[694]
Bu, bütün tsiklopentanın qrupunu təsvir
edir.
[699]
Xatırladım ki, bu, sistematik addır.
[701]
Buna bəzən izo-butiltsiklopentan,
[703]
yaxud 2-metilpropiltsiklopentan
deyildiyini görə bilərsiniz.
[707]
Bu, əslində -ildir.
[708]
Onu səhv tələffüz etdim.
[710]
Son olaraq eyni ideaya qayıdırıq,
amma
[713]
daha maraqlı olur.
[715]
Burada bu karbona birləşdik və
ən uzun
[719]
zəncir üçün bu karbona başlaya
[723]
bilərəm.
[724]
Bizim sadəcə iki karbon zəncirimiz var,
elədir?
[726]
Bir, iki.
[727]
İki karbon üçün şəkilçi -etdir, etil.
[731]
-et və qrup olduğu üçün etildir.
[734]
Sonra bizim buraya birləşən iki
metil qrupumuz
[742]
var və o, birinci karbona birləşib,
düzdür?
[745]
Bu, bir, bu da ikidir.
[747]
Biz bir karbon adlandırırıq, buraya
[749]
daha geniş zəncir birləşib.
[750]
İndi bu nə olacaq, siz bir vergül
[754]
bir yazaraq birinci karbona iki qrupun
birləşədiyini
[756]
göstərirsiniz və onların ikisi də
metildir.
[760]
Biz 1,1-dimetil yazırıq, -di ikidir,
dimetil.
[768]
Bu bütün qrup da t-butil
[770]
adlanır, sistematik adlandırmada 1,1-.
[773]
Birinci karbona iki qrup birləşib.
[776]
1,1-dimetiletil.
[778]
Bu, bütün hamısıdır.
[779]
Bu, etildir və sonra buraya iki metil
[782]
birləşib. Buna görə də biz 1,1- yazırıq.
[783]
Onların ikisi də birə birləşib.
[784]
Onlardan iki dənədir.
[786]
Buna görə də biz burada -di yazırıq.
[788]
Bu, 1,1-dimetiletildir və son olaraq
tsiklopentan.
[795]
Ümid edirəm ki, bu, sizi çox
qarışdırmır.
[796]
Məncə videoya bir neçə dəfə baxsanız
və məsələləri özünüz etməyə çalışsanız,
[798]
başqa məsələləri edərək məşq etsəniz
görəcəksiniz ki,
[800]
sistematik adlandırma yolu əslində
[802]
çox məntiqlidir.
[803]
Və əslində əgər beş, ya da altında çox
karbonu olan qrupunuz
[806]
olanda əsasən, hətta həmişə sistematik
adlandırmadan
[809]
istifadə edilir.
Most Recent Videos:
You can go back to the homepage right here: Homepage