🔍
Value added approach to calculating GDP | AP Macroeconomics | Khan Academy - YouTube
Channel: Khan Academy
[0]
Biz əvvəlki videolarda, bir ölkə daxilində
[1]
müəyyən zaman periodunda (məsələn keçən il) istehsal olunan
[4]
son məhsulların və xidmətlərin bazar dəyərini ifadə edən
[9]
Ümumi Daxili Məhsul (ÜDM) haqqında
[13]
danışırdıq.
[15]
Misal olaraq,
[16]
cins istehsalını göstərdik hansı ki, fermerlər də
[19]
pambıq istehsalı ilə kömək edir və sonrasında iplik hazırlayan
[22]
pambığı alaraq iplik düzəldir və sonrasında parça toxuyan
[24]
ipliyi alaraq, parça toxuyur.
[28]
Davamında cins şalvar hazırlayan parçayı alaraq
[31]
cins şalvar hazırlayır.
[33]
Bu jins şalvarın bazar dəyəri 50 dollar olur.
[37]
Bütün bunların, ÜDM-un hesablanması üçün
[41]
lazım olan zaman periodu olan bir il ərzində reallaşdığını nəzərə alaraq,
[44]
əgər biz son bazar dəyərinə
[46]
və ya son məhsulların və xidmətlərin bazar dəyərinə baxsaq
[49]
bu 50 doları əldə etmiş oluruq.
[51]
Ən azından ÜDM-nin bu kompanentlər əsasında
[55]
cins istehsalına əsasən 50 dollar olduğunu deyə bilərik.
[60]
Lakin bunu daha ətraflı açıqlamaq istəyirəm.
[61]
ÜMD-ni hesablamağın
[63]
bir çox yolu var və
[65]
siz bu haqda hətta
[66]
əlavə dəyər yanaşmasından da yol çıxa bilərsiniz,
[71]
lakin, əsas düşüncə odur ki, hansı hesablama metodundan istifadə etməyinizdən asılı olmayaraq
[74]
siz sonda eyni dəyəri əldə etmiş olacaqsınız.
[76]
Ona görə də fərqli iştirakçılar
[80]
və onların əlavə etdikləri dəyər haqqında düşünək.
[82]
İlk əvvəl, bu çərçivədən yola çıxaraq fermlər haqqında danışaq.
[87]
Bu fermerdir.
[89]
Çox da səliqəli çəkmədiyim dörqbucaqlı
[92]
onun gördüyü işi göstərir.
[93]
O zaman fermerin yaratdığı əlavə dəyər nə qədər olur ?
[99]
Aydındır ki, hər hansı bir düşüncə və ideaya irləi sürmədən əvvəl
[102]
siz deyə bilərsiniz ki ,
[104]
bazar dəyəri sıfıra bərabərdir
[105]
və o hər hansı bir şey istehsal edə bilir
[107]
və ya o bazar dəyəri 10 dollar olan
[108]
hər hansı bir şey istehsal edə bilir.
[111]
Onların bazar dəyəri 10 dollardır.
[114]
Buradan, pambıq iplik düzəldənə gedir.
[120]
İplikçi 10 dollarlıq pambığı qəbul edir.
[125]
və
[130]
bu 10 dollarlıq pambıq ilə
[132]
20 dollar dəyərində iplik düzəldir?
[135]
Bu onun yaratdığı əlavə dəyərdir ?
[137]
Əlavə dəyər nə qədərdir?
[140]
Bəli onlar 10 dollar dəyərində bir şeyləri alıb
[142]
üzərində işləyərək 20 dollarlıq
[144]
bir şeyə çevirmiş oldular.
[146]
Beləliklə onların əlavə etmiş olduqları dəyər indi 10 dollardır.
[150]
Bu iplikçi idi.
[153]
Sonrasında hazırlanan məhsul isə
[158]
parça istehsalçısına gedir. Siz prosesin hara irəlilədiyini bilirsiniz.
[160]
Parça istehsalçısı prosesin bu hissəsinin
[162]
bir parçasıdır.
[165]
Parça istehsalçısı və
[170]
onun yaratmış olduğu dəyər nə qədərdir?
[172]
Videonu qısa müddətə dondurun və bu haqqda düşünün.
[176]
Belə desək, onlar 20 dollar dəyərində bir şeyi alaraq
[178]
onu bazar dəyəri 30 dollar olan
[180]
məhsula çevirirlər.
[182]
Beləliklə onların da əlavə etdikləri dəyər 10 dollardır.
[185]
Sonrakı lakin sonuncu olmayan bir fikir isə belədir ki,
[186]
sizin cins şirkətiniz var
[189]
və cins emalatçısısınız.
[191]
Mən onları cins şalvar istehsalçısı adlandırıram.
[193]
Cins istehsalçısı bazar dəyəri 30 dollar dəyərində olan
[198]
bir şeyi alıb 50 dollar dəyərində
[201]
sata bilirlər.
[204]
Beləliklə onların əlavə etmiş olduğu dəyər
[208]
təkrarlamış olsaq, 30 dollarlıq bir şeyi alıb 50 dollar dəyərində başqa bir şeyə çevirsəniz
[212]
siz 20 dollar əlavə dəyər artırmış olursunuz və ÜMD-un əlavə dəyər yanaşmasından dəyəri
[214]
sadəcə olaraq elə bu əlavə dəyərlərin
[217]
toplamından ibarət olacaqdır.
[220]
Nəticə olaraq fermerdən 10 dollar,
[224]
iplikçinin yaratmış olduğu dəyər olan
[227]
10 dollar,
[231]
əlavə olaraq parça hazırlayanın əlavə etmiş olduğu 10 dollar ,
[238]
cins şalvar istehsalçısının artırdığı
[242]
20 dollar,
[243]
və beləliklə ümumi dəyər nə qədər olur ?
[246]
Bütün bu dəyərlərin toplamı
[249]
yəni 10 üstə gəl 10 bərabərdir 20
[252]
üstə gəl 10 bərabərdir 30 və üstə gəl 20 bərabərdir 50. Və şanslı bir şəkildə toplayaraq əldə etdiyimiz dəyər
[256]
bizim elə əvvəlcədən baxdığımız
[258]
son məhsulların və xidmətlərin bazar dəyəri ilə eyni miqdardır.
[261]
Əlavə dəyər yanaşmasının bir üstünlüyü odur ki,
[265]
real tədarük zinciri olduqca mürəkkəbdir
[269]
və məhsullar bir ölkədən digər ölkəyə gedə bilər.
[271]
Digər videoda danışdığımız kimi
[274]
il elə buradaca sonlana bilər.
[278]
Çində nə vaxt ki bir şey istehsal olunur,
[280]
onda Çində əlavə edilmiş bir dəyər var.
[282]
Lakin sonra bu məhsul ABŞ-a göndərilir
[284]
və burada üzərinə müəyyən əlavə dəyər gəlir
[287]
buradan Çinə və ya Meksikaya göndərilir.
[289]
Burada diqqətli olacağınız məqam odur ki,
[290]
əlavə dəyərləri o ölkə üçün nəzər alırsınız ki ,
[293]
o sizin ÜDM-u hesabladığınız ölkədir.
[295]
Bu yararlı bir yol,
[299]
məntiqli bir səbəbdir və ya
[302]
əlavə dəyər yanaşmasının əlverişli olduğu bir yoldur.
[304]
Əsas düşüncə odur ki,
[306]
sonda eyni dəyəri əldə etmiş olursunuz.
[307]
Son məhsullar və xidmətlər bir zaman periodu içində
[309]
istehsal olduğuna görə sonda əldə etdiyiniz dəyər
[312]
eyni olur.
Most Recent Videos:
You can go back to the homepage right here: Homepage