What it means to buy a company's stock | Stocks and bonds | Finance & Capital Markets | Khan Academy - YouTube

Channel: Khan Academy

[0]
Gəlin qısaca bir şirkətdə səhm sahibi
[2]
olmaq nədir o haqda danışaq
[6]
belə ki, hissə və ya səhm
[7]
Düşünürəm ki, hər birimizin ümumi
[9]
anlayışı var, amma
[10]
bu videoda daha müəyyən
[11]
bir şəkildə səhm aldığımız zaman
[14]
nə aldığımızı başa salmaq istəyirəm
[16]
Ümumi mənada
[17]
demək olar ki, həqiqətən
[19]
hər hansı bir hissə və ya səhm aldığımız
[22]
zaman, mahiyyət olaraq şirkətin qismi
[23]
sahibi oluruq
[26]
Şirkətin qismi sahibi
[31]
İstiqrazdan fərqli olaraq
[33]
hansı ki, tez-tez yaxın
[35]
mənada işlədilir
[36]
"Mən səhm ya da istiqraz alacam"
[38]
və ya "Səhmlər və istiqrazlarla məşğulam"
[40]
Istiqrazlar
[42]
Siz şirkətə qismi borc verən tərəf olursuz
[46]
Qismi borc verən
[53]
Məsələn, əgər siz tutalım dəyəri
[57]
$10 olan bir
[60]
istiqraz alırsız
[63]
Tutaq ki, o $1000-dır
[64]
Və bunu edən 1000 insan daha var
[66]
Hər biriniz şirkətə $1000 versəz
[70]
və 1000 nəfər olsanız
[71]
şirkətə $1 milyon borc vermiş olursunuz
[74]
Təfərrüatlı izah etməyəcəm
[75]
çünki əsas fikir səhmlərlə bağlıdır
[77]
amma fərqli olduqlarını
[79]
yadda saxlasaz yaxşı olar
[80]
Burada şirkətə sahib olursunuz
[82]
Burada isə şirkətə borc verirsiniz
[83]
Nəyə sahib olduğumuzu
[86]
daha aydın izah etmək üçün
[87]
icazə verin X şirkəti üçün
[89]
sadə balans hesabı çəkim
[91]
Belə ki bu şirkət
[93]
Yeni bir rəngdə edim
[95]
Tutaq ki, X şirkəti ilə işləyirik
[101]
və X şirkətinin aktivlərinə baxsaq
[103]
bu aktivlər haqda danışsaq
[105]
demək olar ki, real həyatda
[107]
gündəlik situasiyalarda danışdığımız
[108]
aktiv anlayışı ilə eynidir
[110]
Dəyəri olan hər şey
[111]
Bizə gələcəkdə hər hansı bir fayda
[113]
verəcək şeylər
[114]
Ev bir aktivdir çünki o bizə
[116]
gələcəkdə yaşamağa və
[118]
soyuq hava, yağışdan qorunmağa imkan verir
[121]
Avtomobil aktivdir çünki
[123]
nəqliyyat imkanı yaradır
[125]
Nəğd pul aktivdir çünki ehtiyaclarımız
[127]
uğruna istifadə edilə bilər
[129]
Bütün bunlar
[130]
Başqa birinə verilən borc aktivdir
[132]
çünki gələcəkdə
[133]
onlar bizə borcu geri qaytaracaqlar
[134]
Mənə verilən borc isə öhdəlikdir hansı ki,
[137]
qısa zamanda müzakirə edəcəyik
[138]
Yenə də xəyali olaraq
[141]
bu X şirkətinin aktivləridir
[144]
Tutalım onların dəyəri $100 milyondur
[148]
$100 milyon
[150]
bu rəqəmin necə tapıldığını
[152]
detallı izah etməyəcəyəm
[153]
ya da kimin bunu tapdığını
[154]
kimin $100 milyon olduğunu dediyini
[156]
Hələlik fərz edək ki,
[157]
bunun onların sahib olduğu
[159]
torpağın, patentlərin, hüquqların
[162]
nəğd və evlərinin
[165]
hər şeyin dəyəri olduğuna razılaşırıq
[167]
Gələcəkdə dəyər qazandıracaq hər şey
[169]
İndi fərz edək X şirkəti
[171]
də borc pul alır
[173]
bəlkə də onlar istiqraz verərək
[175]
borc alıblar ki, ətraflı izah etməyəcəm
[178]
onlar borc pul alıblar
[180]
və ümumi olaraq insanlara
[183]
$80 milyon borcları var
[185]
$80 milyon
[187]
Bankdan alınmış
[190]
xalis borc ala bilər
[191]
ya da istiqraz hesabına alınan
[192]
Bəlkə də onlar
[194]
hər birinin dəyəri $80 olan
[196]
80 milyon
[198]
istiqraz buraxıblar
[200]
O qədər dərinə getməyəcəm
[201]
amma yəqin ki qismi borc verən
[203]
nədir anladınız
[204]
amma bu borcdur
[205]
$80 milyon borc
[207]
Bütün bunları onların öhdəliyi götürək
[209]
Borcdan fərqli olan öhdəliklər də var
[213]
amma sadə olsun deyə
[214]
bu onların yeganə öhdəliyi olsun
[216]
və borc get-gedə artır
[218]
Bu halda sahibkarlar üçün nə qalır?
[221]
Bu haqda fikirləşməyin yaxşı yolu
[224]
şirkət satılsa və bütün borclar ödənsə
[227]
nə baş verər
[228]
Deməli şirkət satılsa
[229]
aktivlər $100 milyon dəyərində
[231]
satılsa
[233]
siz $100 milyon alacaqsınız
[235]
İlk öncə borc sahibkarlarına
[236]
onların borcunu ödəməlisən
[238]
100 çıxılsın 80
[240]
sahibkarlar üçün $20 milyonunuz qalır
[243]
Bunu fərqlə yaşıl rəngdə edəcəm
[245]
$20 milyon yerdə qalacaq
[248]
$20 milyon
[250]
və bu kapital adlanır
[251]
yada sahibkar kapitalı
[253]
Sahibkar kapitalı
[258]
Bu tamamilə insanların evləri
[260]
üstə sahib olduqları kapitalla eynidir
[262]
$300000 dəyərində evim olsa
[264]
və $200000 ipoteka ilə
[268]
kapital olaraq $100000 qalır
[270]
Tam olaraq oxşardır
[272]
Asanlıqla görə bilərsiniz ki aktivlər
[273]
bunları yazacam
[274]
Burada mühasibata giriş haqqında
[276]
məlumat alırsınız
[278]
amma aktivlər hər bir halda
[282]
kapital və öhdəliklərin cəmi olacaq
[284]
Mahiyyət olaraq onu belə görə bilərsizin
[286]
Öhdəlikləri hər iki tərəfdən çıxarsanız
[288]
aktiv çıxılsın öhdəliklər kapital olur
[291]
Biraz intuitiv ola bilər
[293]
Axırda bizə qalan həmişə sahib
[295]
olduğumuzla borclu olduğumuzun fərqidir
[297]
Sahibkarın sahib olduğu budur
[299]
Şirkətin qismi sahibi oluğumu deyəndə
[303]
piroqun bir hissəsinin məndə olduğunu deyirəm
[306]
Kapitalın qismi sahibi olduğumdur
[310]
Məsələn əgər
[312]
2 milyon səhm varsa
[314]
X şirkəti tutalım 2 milyon səhmi var
[320]
və kapital dəyəri həqiqətən
[322]
$20 milyondur
[325]
Bütün rəqəmlərə inansaq
[326]
hər bir səhmin dəyəri nə qədərdir
[328]
$20 milyonluq kapitalımız var
[330]
$20 milyon 2 milyon səhm arasında bölünsə
[340]
2 milyon səhmə bölündükdə
[342]
bizə hər bir səhm üçün $10 verir
[351]
Bu rəqəmləri düz qəbul etsək
[353]
və X şirkətinin 2 milyon səhmi olsa
[357]
hər bir səhmin $10 olduğunu deyə bilərik
[359]
və əgər bu rəqəmləri bəyənsək
[360]
və kimsə bizə bu dəyərdən az səhm
[362]
satmaq istəsə alarıq
[364]
Daha çox ödəmək istəsələr
[366]
bəlkə onu sata bilərik
[368]
Daha açıq başa düşmək üçün
[370]
gəlin faktiki nümunə olan şirkətə baxaq
[372]
bütün bunları özümdən düzəltmədiyimi göstərmək üçün
[375]
Bunu ənənəvi maliyyə mənbələrindən almışam
[378]
Əslində sizin adsız şirkətdəki
[379]
hissənizdəndir
[381]
və siz bu şirkəti tapa bilsəniz
[383]
əlavə xal qazanacaqsınız
[384]
bu onların həqiqi səhm birjasıdır
[387]
bura çəkdiyim diaqramın
[389]
eynisini çəkəcəm
[390]
çəkdiyim eyni diaqram
[393]
bu şirkət haqda
[394]
belə ki siz bunun həqiqətən
[395]
baş verdiyini görə bilərsiniz
[397]
deməli gəlin ilk olaraq aktivləri yazaq
[400]
Tutalım bu X şirkəti
[402]
burdakılar onun aktivləridir
[405]
Aktivləri
[407]
Gəlin onun balans hesabına baxaq
[408]
Onlar özləri bu məlumatları veriblər
[410]
İyunun 30-u
[413]
Daha yeni bir tarixə baxsaq yaxşı olar
[416]
Sadəcə daha əvvəl sahib
[417]
olduqlarıyla müqayisə etmək istəyirlər
[419]
Gəlin buna baxaq
[421]
Biraz əvvəl olub
[422]
amma fərq etmir
[423]
Öyrənirik
[424]
İnvestiya qoymalıyıq ya yox
[425]
onu bilmək istəyirik
[427]
Bu çox köhnə bir hesabatdır
[429]
amma nə dediklərinə baxaq
[431]
Burada ümumi aktivləri var
[433]
Yuvarlaq rəqəmlərlə götürəcəm, 30 milyon
[435]
30 milyon burada
[438]
deməli 30 milyon
[440]
Sizə maraqlı gələ bilər ki,
[441]
bütün bu aktiv anlayışı nədir
[444]
Onlar ya nəğd ya da bir il ərzində
[446]
nəğdə çevrilə bilən
[448]
vəsaitlərdir
[449]
Məsələn qəbul olunan hesablar
[451]
Bəlkə də satıcıların onlara borclu olduğu
[454]
və tezliklə ödəyəcəyi puldur
[456]
bəlkə də ehtiyatda olan
[458]
satıla biləcək inventarlardır
[459]
və nəğdə tezliklə çevrilə biləcək
[461]
Digər aktivlər yenə satıb nəğdləşdirə
[463]
biləcəkləri səhm və ya başqa
[465]
növ investisiya ola bilər
[467]
Belə ki hal-hazırda satıb qısa zamanda
[470]
gələcək ilə qədər nəğdə çevirəcəkləri
[472]
18 milyon
[473]
aktivləri var
[475]
Sonra sizin əmlak, zavod və təchizatınız
[477]
olacaqdır ki, bunlar əvvəl
[480]
dediyim torpaq, bina və təchizatla eynidir
[483]
bu aktivlərin nələr olduğunu heç kim bilir
[485]
Bəlkə onlar patent və ya nişandır
[487]
kim bilir onlar nədir?
[488]
Amma hər halda $30 milyon aktivləri var
[492]
Gəlin indi öhdəliklərə nəzər salaq
[493]
Onların bəzi öhdəlikləri də var
[496]
16 milyon
[498]
İndiki öhdəliklər
[499]
öhdəliklərdir
[500]
Onların bir il ərzində nəğd
[502]
olaraq ödəməli olduğu şeylərdir
[503]
Bu borc, ödəmələr ola bilər
[506]
Satıcılara ödəməlidirlər
[507]
Kim bilir o nədir?
[508]
Amma borcu təxmini təsəvvür edə bilirsiz
[511]
gələcək il ödəməli olduqları borc
[513]
Bu halda onların uzun müddətdə 5.5 milyon
[516]
borcları olur. Bu ikisini toplasaz
[518]
22 milyona çox yaxın bir rəqəm alacaqsınız
[522]
sadəlik naminə 22 milyon olaraq yazacam
[526]
Deməli bu şirkətin 22 milyon öhdəliyi var
[532]
22 milyon öhdəlik
[537]
Bunlar aktivləridir
[538]
Düz adlandıraq
[540]
Bu halda kapital olaraq nə qalır?
[541]
Onu sadə bir diaqramda çəkəcəyik
[544]
Kapital olaraq 8 milyon qalmışdır
[548]
8 milyon kapital
[549]
əslinə qalsa onlar burda hesablama ediblər
[551]
Dəqiq rəqəm 8.39 və ya 8.4 milyondur
[556]
lakin bu yaxşı yuvarlaq rəqəmdir
[558]
Real həyatda baş verənlərə baxırıq
[561]
əgər bilmək istəsəz
[562]
bu rəqəmlərin doğruluğuna inansaz
[564]
Şirkətin aktivlərinin
[566]
$30 milyon olduğunu qəbul etsəz
[568]
şirkət üçün nə qədər pul ödəməlisiniz?
[570]
Onda səhmlərin ümumi sayına
[571]
böləcəksiniz
[572]
Bunu balans hesabatında görəcəksiniz deyə
[574]
əsas və dəyişdirilmiş arasındakı fərqi
[576]
təfərrüatlı izah etmirəm
[578]
amma rəqəmlər çox yaxındır
[580]
ona görə də bu haqda narahat olmağa dəyməz
[583]
Fərz edək ki, bu şirkətin 2.7
[587]
2.78 milyon səhmi var
[591]
satış dəyəri 8.396
[594]
buraya 8 yazıram
[596]
hər bir səhm nə qədər
[598]
hər biri nə qədər olur
[599]
və satış dəyəri deyəndə
[600]
bu onların qoyduğu satış dəyəridi
[602]
Onlara görə
[604]
kapital dəyəri $8.4 milyondur
[606]
Əgər həqiqətən onlar 8.4 milyon olsa
[610]
hər bir səhmin dəyəri nə qədər olur?
[612]
Sadəcə 8.4 milyonu bölürük
[616]
8.4 milyonu bölməliyik
[619]
8.4 milyon
[620]
Bu faktiki olaraq 8.4-dür
[622]
Sadə olsun deyə 8 yazıram
[623]
Səhmlərin sayına bölürük, 2.78 milyon
[627]
O da milyondur, bu da milyondur
[630]
Cavab üçün kalkulyator istifadə edəcəm
[634]
8.4 milyonu 2.78 milyon
[641]
səhmə bölürük
[646]
Deməli
[647]
Bu rəqəmlərə və hesabata inansaq
[650]
səhmlərin satış dəyəri
[651]
səhm başına $3.02-dır
[655]
belə ki bu hər səhm üçün $3.02
[662]
satış dəyəri
[664]
Bu məbləğ hər bir səhm üçün vermək istəyəcəyimiz
[666]
ya da şirkətin hər səhminin
[668]
adil qiymətidir
[669]
Aktivlər $30 milyon olduğu halda
[672]
İnsanlar bu səhmlər üçün nə qədər
[674]
ödəyirlər
[675]
Belə ki o
[676]
Verilən məlumata baxsaq
[680]
burdakı son alım 2.58 dollardandır
[683]
deməli insanlar tapdığımız rəqəmi
[685]
azaldırlar
[687]
daha az məbləğ ödəməklərinin tək
[688]
səbəbi
[690]
ya da kiminse 3 dollardan aşağı satmasının
[692]
kimsə xüsusilə
[694]
satan adam
[695]
fikirləşir ki, bu şirkətinin
[697]
aktivlərinin real dəyəri
[698]
$30 milyon deyil
[700]
Düşünür ki. şirkətin aktivləri
[702]
$30 milyondan aşağıdır
[704]
və ya bəlkə də şirkət perspektivləri
[706]
o qədər də yaxşı deyil
[707]
Məhsulları
[709]
daha az satılır
[710]
Kim bilə bilər?
[711]
Bəlkə də alan adam
[712]
düşünür ki, səhmin 3 dollar olduğunu
[714]
bilirlər və $2.58- dən alıb gələcəkdə
[716]
yüksək qiymətə satmaq istəyirlər
[718]
Fərqli detallar alırıq buradan
[720]
burada gördüyümüz
[724]
istək
[725]
Bu kiminsə açıq şəkildə nə qədərə
[727]
almaq istədiyini göstərir
[730]
Təklif isə qarşı tərəfin
[732]
nə qədərə satmaq istədiyini
[735]
52 həftəlik müddət səhmlərin bu dövrdə
[737]
satıldığı müxtəlif qiymətlərdir
[738]
keçən il
[739]
səhmlər $1.20 qədər az məbləğlərə satılıb
[742]
Bu əslində əla bir alqı-satqı olub
[744]
çünki hal-hazırda belə
[746]
qiymətlər artaraq $2.58-dən satılmağa başlanıb
[749]
orta həcm isə
[751]
gün ərzində satılan səhmlərin sayıdır
[755]
gün boyu dəyişdirilən
[756]
bazar dəyəri isə
[758]
böyük ehtimalla bu sözü eşitmisiz
[760]
Bazarda hiss olunan
[763]
rəqəmdir
[765]
Biz deyirik ki, şirkətin səhmləri
[767]
8 milyondur
[769]
amma bazar dəyəri
[771]
şirkətlərin səhminin
[773]
bazarda həqiqi qiymətidir
[775]
bu rəqəmi tapmaq üçün
[776]
2.58 götürürlər
[778]
2.58 vurulsun səhmlərin sayı
[782]
vurulsun 2.78 milyon səhm
[787]
Belə etsək
[789]
2.58 vurulsun 2.78
[796]
əvvəl tapdığımız rəqəmdən fərqli
[798]
Bəlkə yuvarlaqlaşdırma xətasıdır
[800]
amma bazar dəyəri 7 milyon olur
[804]
Dediyim kimi bazar 3 dollar yox
[806]
2.98 ödəyir
[808]
və deyir ki səhmlərin dəyəri
[811]
7 milyona yaxındır
[813]
hesabatda bu rəqəmin
[814]
8 milyon olduğu deyilsə belə
[817]
Hər bir halda ümid edirəm o da
[820]
şirkətdə səhm almağın
[821]
nə olduğu haqda
[825]
yaxşı təəssürat verir